Εν μέσω της κλιμακούμενης πολεμικής σύρραξης στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να ενεργοποιεί ένα από τα πιο κρίσιμα «χαρτιά» της περιοχής: τον κουρδικό πληθυσμό.
Ενώ οι αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ και Ισραήλ στο πλαίσιο της επιχείρησης «Επική Οργή» πλήττουν πλήθος στόχων εντός του Ιράν, υπάρχουν έντονες ενδείξεις ότι το επόμενο διάστημα το διπλωματικό και επιχειρησιακό βάρος θα μετατοπισθεί πλέον στο έδαφος και στις προοπτικές μιας εσωτερικής εξέγερσης, που θα αποτελέσουν τις περίφημες «μπότες στο έδαφος» που χρειάζονται οι ΗΠΑ. Δημοσίευμα, νωρίς το απόγευμα της Τρίτης, της Wall Street Journal θέλει τον Ντόναλντ Τραμπ να είναι ανοικτός να υποστηρίξει «πολιτοφυλακές» στο Ιράν.
Και ίσως κάπου εκεί «κουμπώνει» η αποκάλυψη του Axios για τις απευθείας τηλεφωνικές επαφές του Αμερικανού προέδρου με τους ηγέτες του Ιρακινού Κουρδιστάν. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, ο Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε την Κυριακή, 1η Μαρτίου 2026, με τον Μασούντ Μπαρζανί (KDP) και τον Μπαφέλ Ταλαμπανί (PUK).
Οι συνομιλίες αυτές, οι οποίες χαρακτηρίστηκαν ως «άκρως ευαίσθητες», δεν ήταν μια τυπική διπλωματική επαφή. Αποτελούν, σύμφωνα τουλάχιστον με αναλυτές, την κορύφωση μηνών παρασκηνιακών πιέσεων από τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος ήδη από τις συναντήσεις του με τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο τον Δεκέμβριο του 2025, προωθούσε το όραμα ενός κουρδικού ξεσηκωμού ως το τελειωτικό πλήγμα κατά της Τεχεράνης.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φέρεται να παρουσίασε ένα πλήρες πλάνο, πείθοντας την Ουάσιγκτον ότι οι Κούρδοι, διαθέτοντας χιλιάδες έμπειρους μαχητές Πεσμεργκά κατά μήκος των συνόρων Ιράν-Ιράκ, αποτελούν τη μοναδική δύναμη που μπορεί να λειτουργήσει ως «το μέσο» για την αποσταθεροποίηση του ιρανικού καθεστώτος εκ των έσω. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στην αξιοποίηση των στενών δεσμών των Κούρδων του Ιράκ με την κουρδική μειονότητα στο εσωτερικό του Ιράν, η οποία βρίσκεται σε κατάσταση αναβρασμού μετά τις μαζικές διαδηλώσεις του προηγούμενου έτους.
Η «συμμαχία» των Κούρδων του Ιράν
Λίγες μόλις ημέρες πριν από τις επαφές Τραμπ με τους Κούρδους του Ιράκ, στις 22 Φεβρουαρίου 2026, πέντε κύριες κουρδικές οργανώσεις του Ανατολικού Κουρδιστάν, δηλαδή της περιοχής που ανήκει στο Ιράν, προχώρησαν σε μια ιστορική κίνηση ενοποίησης. Το Δημοκρατικό Κόμμα του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI), το Κόμμα για μια Ελεύθερη Ζωή στο Κουρδιστάν (PJAK), το Κόμμα Ελευθερίας του Κουρδιστάν (PAK), η οργάνωση Khabat και η Komala, παραμέρισαν δεκαετίες ανταγωνισμών για να σχηματίσουν έναν κοινό πολιτικό και στρατιωτικό συνασπισμό, γεγονός που αξιολογήθηκε ως «προοίμιο» των επιχειρήσεων ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν.
Ο Μουσταφά Χιτζρί, ηγέτης του PDKI, τόνισε ότι η συμμαχία στοχεύει στην αυτοδιάθεση και την εγκαθίδρυση μιας δημοκρατικής οντότητας, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι οποιαδήποτε συνεργασία με την ευρύτερη ιρανική αντιπολίτευση θα γίνει μόνο υπό τον όρο της πλήρους αναγνώρισης των εθνικών δικαιωμάτων των Κούρδων. Η χρονική στιγμή της ενοποίησης – μόλις έξι ημέρες πριν από την έναρξη των μεγάλων αεροπορικών πληγμάτων- αποκαλύπτει κάποιας μορφής υπόγειο συντονισμό με τις κινήσεις ΗΠΑ-Ισραήλ.
Σε αναμμένα κάρβουνα ο Ερντογάν
Η κινητικότητα αυτή έχει προκαλέσει συναγερμό στην Άγκυρα. Η Τουρκία παρακολουθεί με φόβο – σύμφωνα με ανάλυση του ιρανικού μέσου Iraninternational την πιθανότητα οι Κούρδοι του Ιράν να αποκτήσουν μια αυτόνομη οντότητα με τις ευλογίες των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι η χώρα του παρακολουθεί στενά τη δράση των Κούρδων του Ιράν, φοβούμενη ότι μια επιτυχία εκεί θα λειτουργήσει ως ντόμινο για το PKK στο εσωτερικό της Τουρκίας.
Ως εκ τούτου, η Άγκυρα βρίσκεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά, ο Ταγίπ Ερντογάν προσπαθεί να διατηρήσει την εύθραυστη ειρηνευτική διαδικασία με τους Κούρδους που ξεκίνησε το 2024, και από την άλλη, βλέπει τον τ Ντόναλντ Τραμπ, να είναι έτοιμος να ενισχύσει τις κουρδικές δυνάμεις που η Τουρκία θεωρεί τρομοκρατικές απειλές. Η ανησυχία της Τουρκίας είναι ότι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν μπορεί να οδηγήσει σε έναν «κουρδικό διάδρομο» που θα εκτείνεται από τη Συρία έως το Ιράν, απομονώνοντας γεωπολιτικά την Άγκυρα.
Στο εσωτερικό της τουρκικής πολιτικής σκηνής, η στάση του φιλοκουρδικού κόμματος DEM είναι χαρακτηριστική των πολύπλοκων ισορροπιών. Παρά τους εθνοτικούς δεσμούς, το κόμμα DEM εξέφρασε έντονη κριτική στις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, χαρακτηρίζοντάς τις ως «ιμπεριαλιστικά σχέδια» που στοχεύουν στον επανασχεδιασμό της περιοχής και όχι στην πραγματική ελευθερία των λαών.
Η συν-πρόεδρος του κόμματος, Τουλάι Χατιμογουλάρι, καταδίκασε τη βία και τόνισε ότι η αλλαγή στο Ιράν πρέπει να είναι αποτέλεσμα της βούλησης των κατοίκων του και όχι εξωτερικών επεμβάσεων. Η ρητορική αυτή αναδεικνύει μια βαθιά καχυποψία: Οι Κούρδοι φοβούνται ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως αναλώσιμοι σύμμαχοι από τη Δύση, μόνο και μόνο για να εγκαταλειφθούν μόλις επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι της Ουάσιγκτον.
Άμεση αντίδραση της Τεχεράνης
Λίγες ώρες μετά το δημοσίευμα του Axios, η απάντηση της Ισλαμικής Δημοκρατίας ήταν άμεση και σκληρή. Σημερα, 3 Μαρτίου 2026, ιρανικά drones έπληξαν καταυλισμούς και νοσοκομεία της κουρδικής αντιπολίτευσης στο Βόρειο Ιράκ, προκαλώντας θύματα μεταξύ αμάχων και μαχητών. Συγκεκριμένα, τρία drones που φέρονται να ανήκουν στις δυνάμεις του Ιράν εξαπέλυσαν επίθεση κατά του καταυλισμού Αζάντι (Azadi) στο βόρειο Ιράκ, όπου διαμένουν μαχητές ιρανικής κουρδικής αντιπολίτευσης και οι οικογένειές τους, σύμφωνα με τοπικό αξιωματούχο και εκπρόσωπο εξόριστης οργάνωσης.
Ο Τάρεκ αλ-Χαϊντάρι, αξιωματούχος της περιοχής Κογιά (Koysinjaq), δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) ότι «τρία ιρανικά drones στοχοθέτησαν τον καταυλισμό Αζάντι, που ανήκει σε κόμματα της ιρανικής κουρδικής αντιπολίτευσης». Ένα από τα drones έπληξε απευθείας το νοσοκομείο του καταυλισμού, με αποτέλεσμα τον τραυματισμό ενός ανθρώπου. Την πληροφορία επιβεβαίωσε και ο Μοχάμεντ Ναζίφ Καντέρ, διοικητής του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI), ενός από τα σημαντικότερα κινήματα της ιρανικής κουρδικής αντιπολίτευσης. Ο ίδιος απέδωσε την επίθεση στο Ιράν, αναφέροντας ότι πραγματοποιήθηκε με drones και πυραύλους.
Οι επιθέσεις αυτές αποτελούν μια σαφή προειδοποίηση προς τους Κούρδους ηγέτες: Η συνεργασία με τον Τραμπ θα έχει βαρύ τίμημα. Προς το παρόν η περιφερειακή Κυβέρνηση του Κουρδιστάν (KRG) βρίσκεται σε δεινή θέση, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στις αμερικανικές πιέσεις και την επιθετικότητα της Τεχεράνης, δηλώνοντας ότι δεν θα επιτρέψει τη χρήση του εδάφους της για επιθέσεις.
Η επόμενη ημέρα στο Ιράν φαίνεται να περνά και μέσα από τα βουνά του Κουρδιστάν.