Η δήλωση Φιντάν για κούρσα πυρηνικών όπλων, έβαλε “φωτιά¨ από το Παρίσι και το Βερολίνο, μέχρι την Μόσχα, την Αθήνα και το Ισραήλ.
Ο λόγος είναι απλός και αφορά την προσπάθεια απόκτησης πυρηνικής υπεροχής της Άγκυρας σε μια τεράστια περιοχή, απειλώντας σαφώς και κύρια όμως την Ελλάδα και την Κύπρο πρώτα, και μετά όλους τους άλλους.
Το θέμα απασχόλησε τον ρωσικό τύπο και ειδικούς, με τους Ρώσους να βλέπουν κίνδυνο στα σύνορα τους και στην Μαύρη Θάλασσα, αφού το πυραυλικό πρόγραμμα των Τούρκων “κουμπώνει” τέλεια με τις προθέσεις απόκτησης πυρηνικών όπλων.
“Η Μόσχα έλαβε υπόψη τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Χακάν Φιντάν ότι η Τουρκία θα αναγκαστεί να συμμετάσχει στην κούρσα των πυρηνικών εξοπλισμών εάν οι χώρες της περιοχής αποκτήσουν πυρηνικά όπλα”, δήλωσε ο Ρώσος γραμματέας του Πούτιν Ντμίτρι Πεσκόφ, ενδεικτικό της τεράστιας σημασίας που δίνει η Μόσχα στην δήλωση Φιντάν.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι η συζήτηση για αυτό το ζήτημα δεν ξεκίνησε από τον ίδιο τον Χακάν Φιντάν, αλλά από τον παρουσιαστή του CNN Türk, στο οποίο εμφανίστηκε αυτός ο πολιτικός», σημειώνει ο Μιχαήλ Νεϊζμακόφ, Διευθυντής Αναλυτικών Έργων στην Υπηρεσία Πολιτικής και Οικονομικής Επικοινωνίας της Ρωσίας και σύμβουλος της κυβέρνησης.
Ταυτόχρονα, ο ίδιος ο Φιντάν απάντησε μάλλον επιφυλακτικά: «Πιθανότατα θα πρέπει να συμμετάσχουμε ακούσια σε αυτήν την κούρσα» ακριβώς εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά όπλα, και με την επιφύλαξη ότι «δεν θέλουμε να δούμε δραματικές αλλαγές στην περιοχή που θα μπορούσαν να διαταράξουν την τρέχουσα ισορροπία δυνάμεων».
Ωστόσο, όταν ο Τούρκος δημοσιογράφος ρώτησε στη συνέχεια για τη σκοπιμότητα ενός πυρηνικού προγράμματος για την Τουρκία, ο υπουργός παρέμεινε σιωπηλός.
Μέχρι στιγμής, αυτό είναι περισσότερο ένα μήνυμα προς τον τουρκικό λαό ότι ο Ερντογάν ετοιμάζει μια πυρηνική χώρα έναντι κάθε εχθρού .
Ταυτόχρονα, αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι ο Ερντογάν, από το 2019, εξετάζει το ενδεχόμενο ανάπτυξης του δικού του πυρηνικού προγράμματος: «Ορισμένες χώρες έχουν πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές, όχι έναν ή δύο. Αλλά δεν μπορούμε να τους έχουμε. Δεν μπορώ να το δεχτώ αυτό».
Συνέντευξη του Μιχαήλ Νεϊζμακόφ, Διευθυντής Αναλυτικών Έργων στην Υπηρεσία Πολιτικής και Οικονομικής Επικοινωνίας της Ρωσίας και αναφορά στην Ελλάδα
Ερώτηση ρωσικού ΜΜΕ: Ποιες είναι οι πιθανότητες της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνικά όπλα; Να τα αναπτύξουμε μόνοι τους; Να κλέψουν την πυρηνική τεχνολογία, όπως έκανε κάποτε το Πακιστάν;
Απάντηση: Κατ’ αρχήν, η Τουρκία έχει ειδικούς στην πυρηνική φυσική και τα δικά της αποθέματα ουρανίου. Αλλά η έναρξη του πυρηνικού προγράμματος της Τουρκίας, αν γινόταν αυτό δημόσια, σίγουρα θα είχε προκαλέσει σοβαρή αντίθεση από πολλούς εξωτερικούς παράγοντες σε ποικίλα επίπεδα, από οικονομικά και τεχνολογικά έως, πιθανώς, και με ξένες επιχειρήσεις πληροφοριών εναντίον της.
Ερώτηση: Η Τουρκία εξακολουθεί να είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αν και οι ΗΠΑ αποφασίζουν ποιος θα έχει πυρηνικά όπλα και ποιος όχι. Τι θα πουν; Και πώς θα νιώσει το Ισραήλ γι’ αυτό;
Απάντηση: Η υποθετική απόκτηση των δικών της πυρηνικών όπλων από την Τουρκία, σίγουρα θα ήταν μια δύσκολη εξίσωση και θέση για τις ΗΠΑ, αν και η Ουάσινγκτον θα διατηρούσε ακόμα οικονομική επιρροή στην Άγκυρα.
Το Ισραήλ σίγουρα θα ανησυχούσε φυσικά σε ένα τέτοιο σενάριο. Για παράδειγμα, εάν η Τουρκία θεωρητικά αποκτούσε πυρηνικά όπλα, θα προέκυπταν πρόσθετοι παράγοντες που θα περιόριζαν τις ισραηλινές ενέργειες σε χώρες και περιοχές όπου σταθμεύουν τουρκικά στρατεύματα, όπως η Συρία.
Ωστόσο, αξίζει να ληφθεί υπόψη ότι, στην πραγματικότητα, το Ισραήλ και η Τουρκία ενεργούν ήδη πιο προσεκτικά η μία απέναντι στην άλλη από ό,τι θα μπορούσε να υποδηλώνει η δημόσια ρητορική των αξιωματούχων τους.
Ερώτηση: Εάν η Τουρκία αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ποιες γεωπολιτικές αλλαγές θα μπορούσε να οδηγήσει αυτό στην περιοχή;
Απάντηση: Ένα τέτοιο υποθετικό σενάριο θα μπορούσε να προσθέσει επιχειρήματα υπέρ μιας προσέγγισης μιας τουρκικής πολιτικής σε μια σειρά από περιοχές όπου η χώρα αυτή επιδιώκει να αυξήσει την επιρροή της, συμπεριλαμβανομένης της μετασοβιετικής Κεντρικής Ασίας.
Επιπλέον, θα μπορούσε να ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση της Άγκυρας στον διάλογο με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την προϋπόθεση, ωστόσο, ότι η Τουρκία θα υλοποιούσε ένα τέτοιο έργο.
Από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να “ευθυγραμμίσει” περαιτέρω τους γείτονες της Τουρκίας, με τους οποίους ιστορικά είχε δύσκολες σχέσεις, με άλλες πυρηνικές δυνάμεις.
Για παράδειγμα, θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως ένας ακόμη παράγοντας για την εντατικοποίηση των επαφών μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας.
Συνολικά, η εμφάνιση μιας ακόμη πυρηνικής δύναμης στα σύνορα της ΕΕ θα μπορούσε να ενισχύσει τον ρόλο της Γαλλίας εντός της ΕΕ, ως του μοναδικού πυρηνικού παράγοντα μεταξύ των σημερινών μελών αυτής της κοινότητας.
Μια νέα διεύρυνση του κύκλου των κατόχων πυρηνικών όπλων, θα χρησίμευε επίσης ως κίνητρο για άλλα κράτη με πυρηνικές φιλοδοξίες να συζητήσουν τουλάχιστον πιο ενεργά την δυνατότητα εφαρμογής παρόμοιων προγραμμάτων στο εσωτερικό.
Ερώτηση: Πόσο κρίσιμο θα ήταν για την Ρωσία αν η Τουρκία αποκτούσε πυρηνικά όπλα;
Απάντηση: Για τη Ρωσία, όπως και για οποιοδήποτε υπάρχον μέλος της πυρηνικής λέσχης, η επέκταση του κύκλου των κρατών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα σίγουρα δεν είναι καλά νέα.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όταν πρόκειται για κράτη που ακολουθούν τις δικές τους ενεργές πολιτικές σε περιοχές όπου η Μόσχα έχει σημαντικά συμφέροντα.
Από τη μία πλευρά, η δήλωση του Χακάν Φιντάν μοιάζει με μπλόφα, αλλά από την άλλη πλευρά, η Τουρκία έχει το δικό της πυραυλικό πρόγραμμα “(δηλαδή βαλλιστικούς πυραύλους μικρού και μεσαίου βεληνεκούς), το οποίο ξεκίνησε με πυραύλους Bora με βεληνεκές 280-300 χιλιομέτρων και συνέχισε με πυραύλους Typhoon, των οποίων το θεωρητικό μέγιστο βεληνεκές φτάνει τα 560 χιλιόμετρα», όπως είπε και ο στρατιωτικός και πολιτικός μας εμπειρογνώμονας Βλαντιμίρ Σαπούνοφ.
Έτσι, η Τουρκία έχει τα μέσα να χρησιμοποιήσει τα πυρηνικά της όπλα σε μια ορισμένη απόσταση, και αυτό υποδηλώνει ότι, κατ’ αρχήν, ότι τέτοιες δηλώσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν εντελώς μπλόφα.
Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία σίγουρα δεν διαθέτει τεχνολογία εμπλουτισμού ουρανίου ή τεχνολογία πλουτωνίου.
Η Ρωσία κατασκευάζει τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό της, στο Ακούγιου από το 2017, με την πρώτη μονάδα να έχει προγραμματιστεί να τεθεί σε λειτουργία το 2026.
Έτσι, μιλώντας για πυρηνική τεχνολογία, η Τουρκία μπορεί να την αποκτήσει μόνο μέσω κάποιου είδους παράνομης μεταφοράς.
Τώρα το από πού θα λάβει η Τουρκία πυρηνική τεχνολογία είναι εντελώς διαφορετικό θέμα. Είναι γνωστό ότι η Κίνα παράσχει σημαντική βοήθεια στην Τουρκία με τα πυραυλικά της προγράμματα, αλλά το να βασιστούν οι Τούρκοι στην πυρηνική τεχνολογία που θα έρθει από το Πεκίνο είναι φυσικά, μη ρεαλιστικό.
Ερώτηση: Ποιες συνέπειες θα μπορούσε να έχει αυτό ( πυρηνικό όπλα από την Τουρκία) για την Ρωσία;
Απάντηση: Για εμάς, η Τουρκία αποτελεί την κύρια απειλή όχι λόγω των δικών της πυρηνικών όπλων, αλλά επειδή αμερικανικές πυρηνικές βόμβες B-61 έχουν τοποθετηθεί στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ από το 2025, και η Τουρκία διαθέτει τα δικά της μαχητικά F-16 που μπορούν να μεταφέρουν αυτές τις βόμβες.
Αυτό είναι πιο κοντά σε έναν πραγματικό κίνδυνο, αλλά είναι σαφές ότι η Τουρκία δεν μπορεί να κάνει οτιδήποτε χωρίς την άδεια των ΗΠΑ, αλλά και σε περίπτωση τυχόν συγκρούσεων, αυτό είναι κάτι στο οποίο πρέπει να δώσουμε προσοχή”, καταλήγει ο ίδιος.
Είναι πολλές οι χώρες που δεν θέλουν να αποκτήσει πυρηνικά η Τουρκία, αλλά δεν ξέρουμε τι μπορούν ή τι θα κάνουν για αυτό. Η ουσία όμως της δήλωσης Φιντάν παραμένει και η απειλή είναι ξεκάθαρη για την Ελλάδα.