Σε επίπεδο αριθμών και εκτοπίσματος, η σύγκριση φαίνεται απλή. Η Τουρκία διαθέτει το μεγαλύτερο ναυτικό στη Μεσόγειο, ενώ το Ισραήλ διατηρεί έναν σαφώς μικρότερο στόλο, προσανατολισμένο κυρίως στην παράκτια άμυνα, την προστασία ενεργειακών υποδομών και περιορισμένη προβολή ισχύος. Σε μια κλασική ναυτική αναμέτρηση, η Άγκυρα θα φαινόταν να έχει το πλεονέκτημα.
Ωστόσο, στη σύγχρονη στρατηγική πραγματικότητα της Ανατολικής Μεσογείου, τα πλοία δεν λένε όλη την ιστορία. Ο λογαριασμός Israel Radar στο X, εξετάζει όλες τις παραμέτρους μιας σύγκρουσης του Τουρκικού ναυτικού με την ισραηλινή αεροπορία.
Το κρίσιμο μέγεθος δεν είναι τα πλοία, αλλά ο ουρανός
Ο καθοριστικός παράγοντας δεν είναι το τι επιπλέει στη θάλασσα, αλλά το ποιος ελέγχει τον εναέριο χώρο. Και εκεί η ισορροπία αλλάζει δραματικά υπέρ του Ισραήλ.
Η δυσάρεστη αλήθεια για την Άγκυρα είναι ότι το τουρκικό ναυτικό, παρά το μέγεθος και τον επαγγελματισμό του, θα δυσκολευόταν να επιχειρήσει ελεύθερα υπό συνεχή πίεση από την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία. Σε ένα σενάριο άμεσης αντιπαράθεσης, η ισραηλινή αεροπορική υπεροχή θα περιόριζε δραστικά το πού, πώς και για πόσο χρόνο θα μπορούσαν να επιχειρούν τουρκικά πολεμικά πλοία.
Ναυτική ισχύς απέναντι στην αεροπορική κυριαρχία
Το τουρκικό ναυτικό είναι μεγάλο, σύγχρονο και ενισχύεται από ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ναυπήγησης. Τουρκικά ναυπηγεία παράγουν κορβέτες, φρεγάτες αεράμυνας και υποβρύχια, ενώ η Άγκυρα δεν κρύβει τις φιλοδοξίες της για περιφερειακή και «γαλάζιας θάλασσας» ισχύ.
Όμως, ο σύγχρονος ναυτικός πόλεμος είναι αμείλικτος για τα πλοία επιφανείας που επιχειρούν χωρίς πλήρη αεροπορική κάλυψη. Ακόμη και τα πιο προηγμένα πολεμικά σκάφη είναι αργοί, ευδιάκριτοι στόχοι: εκπέμπουν ραντάρ, δεν μπορούν να κρυφτούν, ούτε να διασκορπιστούν εύκολα.
Η επιβίωσή τους εξαρτάται λιγότερο από τα δικά τους συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας και περισσότερο από την ποιότητα της «ομπρέλας» στον ουρανό.
Η δομική αδυναμία του τουρκικού στόλου
Εδώ αναδεικνύεται το βασικό μειονέκτημα της Τουρκίας. Το ναυτικό της δεν είναι σχεδιασμένο για να αντέξει μια παρατεταμένη αεροπορική εκστρατεία από έναν αντίπαλο που υπερέχει σε ηλεκτρονικό πόλεμο, συλλογή πληροφοριών και ταχύτητα πλήγματος – χαρακτηριστικά στα οποία το Ισραήλ διακρίνεται.
Απέναντι σε έναν ισοδύναμο στόλο, οι αριθμοί και η πολυεπίπεδη άμυνα μετρούν. Απέναντι όμως σε ανώτερη αεροπορία, οι ίδιοι αριθμοί μετατρέπονται σε μειονέκτημα. Κάθε επιπλέον πλοίο είναι ένα ακόμη ίχνος ραντάρ, ένας ακόμη στόχος υψηλής αξίας που απαιτεί προστασία.
Το πραγματικό πλεονέκτημα του Ισραήλ
Συχνά η ισραηλινή υπεροχή συνοψίζεται απλοϊκά στα F-35. Αυτό, όμως, υποβαθμίζει την ουσία. Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία δεν είναι απλώς μια συλλογή προηγμένων μαχητικών· είναι μια πλήρως ενοποιημένη αλυσίδα εντοπισμού και πλήγματος, σχεδιασμένη για ταχύτητα και ακρίβεια.
Στον πυρήνα της βρίσκεται το F-35I «Adir», το οποίο λειτουργεί ως αόρατη πλατφόρμα αισθητήρων και κρούσης, ικανή να εντοπίζει και να επισημαίνει ναυτικούς στόχους χωρίς να αποκαλύπτεται στα εχθρικά ραντάρ.
Τα δεδομένα αυτά μεταφέρονται σε F-15 και F-16, τα οποία φέρουν βαρύτερο οπλισμό και όπλα μακρού πλήγματος, δημιουργώντας ένα πολυδιάστατο σύστημα αεροπορικής ισχύος.
Ασύμμετρη σύγκρουση ταχυτήτων
Το Ισραήλ μπορεί να αποδιοργανώσει αισθητήρες και επικοινωνίες μέσω ηλεκτρονικού και κυβερνοπολέμου, να καταστείλει ναυτικές αντιαεροπορικές άμυνες και να πλήξει κρίσιμα μέσα με χειρουργική ακρίβεια, αποσύροντας ταυτόχρονα τις δυνάμεις του με ασφάλεια.
Οι ναυτικές δυνάμεις, αντίθετα, είναι εκ φύσεως αργές. Δεν μπορούν να αλλάξουν θέση γρήγορα, δεν μπορούν να κρυφτούν και δεν μπορούν να αναπληρώσουν απώλειες με τον ρυθμό που μια αεροπορία μπορεί να αναγεννήσει εξόδους.
Αυτή η ασυμμετρία ευνοεί απόλυτα το ισραηλινό δόγμα ταχύτατων, συμπιεσμένων χρονικά επιχειρήσεων.
Το κενό της stealth τεχνολογίας
Σημαντικό ρόλο παίζει και το τεχνολογικό χάσμα. Η Τουρκία δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα F-35 και δεν διαθέτει μαχητικό stealth ικανό να ανταγωνιστεί την ισραηλινή δυνατότητα διείσδυσης.
Η άμυνα στόλου δεν εξαρτάται μόνο από πυραύλους πλοίων, αλλά από το πόσο μακριά μπορείς να «σπρώξεις» τη γραμμή εμπλοκής. Χωρίς stealth αεροσκάφη, η Τουρκία θα δυσκολευόταν να αμφισβητήσει την ισραηλινή παρουσία κοντά σε ζώνη ναυτικών επιχειρήσεων ή να προστατεύσει τα πλοία της από έγκαιρο εντοπισμό.
Ακόμη και με ισχυρή αεροπορική συνοδεία, ο συσχετισμός θα παρέμενε δυσμενής.
Η επίγνωση της Άγκυρας
Η ανισορροπία αυτή εξηγεί γιατί η Τουρκία, παρά τη ρητορική και τη στρατιωτική της αυτοπεποίθηση, έχει αποφύγει έως σήμερα άμεσες συγκρούσεις με το Ισραήλ.
Η ναυτική ισχύς είναι ορατό πολιτικό εργαλείο, αλλά δύσκολα αποκλιμακώνεται. Η αεροπορική ισχύς, αντίθετα, είναι ευέλικτη και κλιμακούμενη. Το Ισραήλ το γνωρίζει και τη χρησιμοποιεί ως μέσο αποτροπής χωρίς να εγκλωβίζεται σε ναυτικές αντιπαραθέσεις.
Από τουρκικής πλευράς, κάθε απόπειρα ναυτικής πίεσης θα συναντούσε έναν αντίπαλο που μπορεί να κλιμακώσει ταχύτερα και να πλήξει σφοδρότερα.
Το στρατηγικό συμπέρασμα
Μπορεί το τουρκικό ναυτικό να υπερισχύσει του ισραηλινού σε καθαρά ναυτικούς όρους; Ναι.
Μπορεί όμως να επιχειρήσει ελεύθερα υπό συνεχή ισραηλινή αεροπορική πίεση; Σχεδόν σίγουρα όχι.
Στον σύγχρονο πόλεμο, το μέγεθος του στόλου δεν καθορίζει την έκβαση. Η αεροπορική κυριαρχία την καθορίζει. Και σε αυτό το πεδίο, το Ισραήλ διατηρεί σαφές πλεονέκτημα.
Στη σύγκριση Ισραήλ–Τουρκίας, το μέγεθος μετρά. Αλλά η αεροπορική ισχύς κυβερνά.