Μια πρόβα για το τι σχεδιάζει ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump για τον κόσμο θα γίνει στη Λωρίδα της Γάζας.
Την ώρα που συνεχίζονται οι ανταλλαγές πυρών μεταξύ του ισραηλινού στρατού και μαχητών της Hamas, με νέες απώλειες ανθρώπινων ζωών, ο Trump έσπευσε να ανακοινώσει αυτό που παρουσίασε ως ακόμη έναν προσωπικό του θρίαμβο.
Πρόκειται για τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς οργάνου με την ονομασία Board of Peace – «Συμβούλιο Ειρήνης», το οποίο, σύμφωνα με τον ίδιο, σηματοδοτεί τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας στον παλαιστινιακό θύλακα.
Το νέο όργανο φιλοδοξεί να αναλάβει τον έλεγχο της διοίκησης και της ανοικοδόμησης της Γάζας, την προσέλκυση επενδύσεων και τη συνολική διαχείριση της μεταπολεμικής περιόδου.
Επικεφαλής του Συμβουλίου όρισε –όπως ήταν αναμενόμενο– τον ίδιο του τον εαυτό.
Στα υπόλοιπα μέλη συγκαταλέγονται ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ Steve Whitkoff, ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ajay Banga, καθώς και οι ηγέτες του Καναδά Mark Carney, της Αργεντινής Javier Milei, της Παραγουάης Santiago Peña και της Αιγύπτου Abdel Fattah el-Sisi.
Η σύνθεση του Συμβουλίου είναι ετερόκλητη, ωστόσο πολλοί από τους συμμετέχοντες διαθέτουν αυτό που εκτιμά περισσότερο ο Trump: κεφάλαια, πολιτικές διασυνδέσεις, επιρροή και την ικανότητα να «κλείνουν γρήγορα συμφωνίες».
Άλλωστε, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει κρύψει ποτέ ότι βλέπει τη διεθνή πολιτική και μέσα από το πρίσμα των επιχειρηματικών ευκαιριών.
Στο παρελθόν είχε μιλήσει ανοιχτά για ένα μεγαλεπήβολο επιχειρηματικό σχέδιο στη Γάζα, τη δημιουργία ενός υπερπολυτελούς τουριστικού συμπλέγματος που είχε αποκαλέσει «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».
Αν και οι σχετικές αναφορές έχουν ατονήσει, αναλυτές εκτιμούν ότι εφόσον η κατάσταση στη Γάζα σταθεροποιηθεί έστω και προσωρινά, ο Trump θα επανέλθει σε ιδέες που υπόσχονται τεράστια οικονομικά οφέλη.
Οι εκκλήσεις περί ανθρωπισμού και τα λόγια για τα θύματα του πολέμου θεωρούνται από επικριτές του περισσότερο ως πολιτικό περιτύλιγμα.
«Ειρήνη» με τίμημα ένα δισεκατομμύριο
Ο Trump φιλοδοξεί να συγκεντρώσει πολιτικά «αστέρια» από ολόκληρο τον πλανήτη.
Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: για να συμμετάσχει κανείς στο «Συμβούλιο Ειρήνης» θα πρέπει να καταβάλει το ποσό του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.
Το γεγονός αυτό καθιστά βέβαιο ότι ορισμένοι από τους προσκεκλημένους θα απορρίψουν τη «γενναιόδωρη» πρόταση.
Μεταξύ των υποψήφιων μελών περιλαμβάνεται και ο Jarend Kushner, επιχειρηματίας και γαμπρός του Trump, χωρίς επίσημο αξίωμα αλλά με σημαντική άτυπη επιρροή.
Πρόσκληση έλαβε και ο πρώην πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Tony Blair, μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη πολιτική φιγούρα, γνωστή για την απόλυτη στήριξή του στον George Bush τον νεότερο κατά τον πόλεμο στο Ιράκ – γεγονός που του είχε χαρίσει το προσωνύμιο «κανίς».
Φαίνεται πως οι παλιές συνήθειες δεν ξεχάστηκαν και ο Blair είναι έτοιμος να υπηρετήσει και πάλι έναν Αμερικανό πρόεδρο.
Ο Trump δεν παρέλειψε να καλέσει και τον Τούρκο πρόεδρο Recep Tayyip Erdoğan, γεγονός που προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στο Ισραήλ.
Για χρόνια, ο Benjamin Netanyahu θεωρούσε τον εαυτό του τον στενότερο σύμμαχο της Ουάσιγκτον στην περιοχή. Πλέον, όπως φαίνεται, είναι απλώς «ένας από τους φίλους».
Η πρόσκληση εκπροσώπων της Τουρκίας και του Κατάρ στο Συμβούλιο ενισχύει αυτή την αίσθηση, παρά τις βαθιές αντιθέσεις των χωρών αυτών με το Ισραήλ.
Ισραηλινή οργή και αμερικανική αδιαφορία
Ο Netanyahu εξέφρασε ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του, δηλώνοντας ότι η σύνθεση του Συμβουλίου «δεν συμφωνήθηκε με το Ισραήλ και έρχεται σε αντίθεση με την πολιτική του».
Ωστόσο, η αντίδραση της Ουάσιγκτον ήταν ψυχρή. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios: «Αυτό είναι το δικό μας σόου, όχι το δικό του. Αν θέλει να λύσουμε το ζήτημα της Γάζας, θα γίνει με τους δικούς μας όρους».
Η στάση αυτή έχει προκαλέσει εσωτερικές αναταράξεις στο Ισραήλ. Ο ακροδεξιός υπουργός Οικονομικών Bezalel Smotrich χαρακτήρισε «αμαρτία» την αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από τη Γάζα το 2005 και δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να περιμένει «άλλα 20 χρόνια» για να αποκτήσει τον έλεγχο της περιοχής.
Εξέφρασε επίσης την οργή του για τη συμμετοχή της Τουρκίας και του Κατάρ, τα οποία κατηγόρησε ότι στηρίζουν τη Hamas.
Ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Yair Lapid ήταν ακόμη πιο αιχμηρός, δηλώνοντας ότι είτε ο Netanyahu συμφώνησε κρυφά με τον Trump είτε «ο Trump απλώς δεν τον παίρνει στα σοβαρά», επισημαίνοντας πως ο Αμερικανός πρόεδρος γνωρίζει ότι το Ισραήλ βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο και ότι ο Netanyahu φοβάται την ήττα.
Νέος ΟΗΕ ή προσωπικό εγχείρημα;
Ο Trump παρουσίασε το «Συμβούλιο Ειρήνης» με τον γνωστό του ενθουσιασμό.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social έγραψε: «Μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι πρόκειται για το μεγαλύτερο και πιο prestigieux συμβούλιο που συγκροτήθηκε ποτέ».
Πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Trump επιχειρεί να δημιουργήσει έναν νέο διεθνή οργανισμό που θα υποκαταστήσει, έστω εν μέρει, τον ΟΗΕ, τον οποίο έχει κατ’ επανάληψη κατηγορήσει για αναποτελεσματικότητα και ανικανότητα.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές πώς θα μπορέσει να λειτουργήσει ένα τέτοιο όργανο με ηγέτες τόσο διαφορετικούς – και συχνά αντικρουόμενους – μεταξύ τους.
Ιδιαίτερη έκπληξη προκαλεί το γεγονός ότι στο ίδιο τραπέζι προσκλήθηκαν ο πρόεδρος της Ρωσίας και ο επικεφαλής της ουκρανικής ηγεσίας.
Όπως και σε άλλες περιπτώσεις, ο Trump φαίνεται να κινείται παρορμητικά, αγνοώντας αντίθετες απόψεις και δίνοντας προτεραιότητα στην εικόνα μιας ακόμη «νίκης».
Είτε πρόκειται για τη Γάζα είτε για τη Γροιλανδία, το βασικό για τον ίδιο είναι η ανακοίνωση του θριάμβου.
Το αν αυτός θα οδηγήσει πράγματι στην ειρήνη, παραμένει ένα ανοιχτό –και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο– ερώτημα.