Ιρανοί διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους της Τεχεράνης και άλλων πόλεων την Πέμπτη, με εικόνες να κυκλοφορούν που δείχνουν κυβερνητικά κτίρια να καίγονται, ενώ οι αρχές απέκλεισαν την πρόσβαση στο διαδίκτυο, χωρίς ωστόσο μέχρι στιγμής να έχουν καταφέρει να αποκαταστήσουν την τάξη.
Σύμφωνα με οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, οι Ιρανοί έχουν διαδηλώσει σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλη τη χώρα.
Χιλιάδες διαδηλωτές κατέκλυσαν τους δρόμους φωνάζοντας συνθήματα κατά του καθεστώτος, ενώ άλλα βίντεο έδειχναν αυτοκίνητα και σωρούς από μοτοσικλέτες να καίγονται.
Όπως αναφέρουν οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και τοπικά μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον 50 διαδηλωτές και αρκετοί αστυνομικοί έχουν σκοτωθεί στις συγκρούσεις, ενώ έχουν γίνει 2.200 συλλήψεις και ο αριθμός αυξάνεται.
Oι ΗΠΑ προειδοποιούν ότι θα «χτυπήσουν σκληρά» αν σκοτωθούν διαδηλωτές. «Υπάρχουν τόσοι πολλοί άνθρωποι που διαδηλώνουν», είπε σε συνέντευξή του στον Sean Hannity για το Fox News. Κανείς δεν έχει δει ποτέ κάτι παρόμοιο με αυτό που συμβαίνει τώρα, αλλά έχω προειδοποιήσει το Ιράν ότι αν αρχίσουν να τους πυροβολούν, αυτοί οι άνθρωποι είναι εντελώς άοπλοι και αγαπούν τη χώρα τους.
Θέλουν να συμβεί κάτι. Κοιτάξτε τη χώρα τους. Έχουν πάει 150 χρόνια πίσω. Αλλά τους έχω προειδοποιήσει ότι αν κάνουν κάτι κακό σε αυτούς τους ανθρώπους, θα τους χτυπήσουμε πολύ σκληρά. Το έχω πει πολύ δυνατά και πολύ καθαρά, αυτό είναι που θα κάνουμε».
Σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ του Ιράν σκοπεύει να εγκαταλείψει τη χώρα. Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας «ψάχνει να πάει κάπου» για να διαφύγει, προσθέτοντας ότι το Ιράν βρίσκεται «στο χείλος της κατάρρευσης».
Έπειτα από αναφορές για θανάτους στελεχών των δυνάμεων ασφαλείας, το υπουργείο Πληροφοριών του Ιράν καλεί το κοινό να εντοπίσει «τρομοκράτες», οι εισαγγελείς απειλούν με θανατική ποινή και διαδηλωτές λένε ότι τους έκλεψαν τα όνειρα, καθώς η αναταραχή εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα.
Η προειδοποίηση ήρθε καθώς το Ιράν ανακοίνωσε ότι ο εισαγγελέας της Εσφαριέν και αρκετά μέλη των δυνάμεων ασφαλείας σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια των ταραχών.
Ο εισαγγελέας της Τεχεράνης απείλησε με σκληρές ποινές, δηλώνοντας ότι όσοι «εμπλέκονται σε βίαιες συγκρούσεις, εμπρησμούς, καταστροφή περιουσίας ή δολιοφθορά» θα αντιμετωπίσουν τη θανατική ποινή.
Οι οικονομικές δυσκολίες έχουν βυθίσει τη χώρα στην απόγνωση
Το Ιράν και ο πληθυσμός του έχουν αποκοπεί από τον έξω κόσμο, καθώς την Πέμπτη και την Παρασκευή επιβλήθηκαν πανεθνικές διακοπές ρεύματος. Πλάνα που διέρρευσαν από τη χώρα έδειχναν κτίρια και καταστήματα να καίγονται και οχήματα να έχουν ανατραπεί. Οι διαμαρτυρίες αναμενόταν να συνεχιστούν παρά την καταστολή των μέσων ενημέρωσης.
Ο Χαμενεΐ κατηγόρησε τον Τραμπ για τις διαδηλώσεις, αποκαλώντας τους διαδηλωτές «σαμποτέρ» και «τρομοκράτες» που εργάζονται για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στην πρώτη δημόσια ομιλία του μετά τις ταραχές της Παρασκευής.
Είπε ότι οι διαδηλωτές «καταστρέφουν τους δικούς τους δρόμους για να ευχαριστήσουν τον πρόεδρο μιας άλλης χώρας» και ότι «η Ισλαμική Δημοκρατία δεν θα ανεχθεί μισθοφόρους που εργάζονται για ξένες δυνάμεις».
Οι ΗΠΑ παρακολουθούν αν οι διαδηλώσεις στο Ιράν θα μπορούσαν να ρίξουν το καθεστώς
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούσαν ότι οι διαδηλώσεις δεν διέθεταν την απαραίτητη δυναμική για να απειλήσουν τη σταθερότητα του καθεστώτος, ανέφεραν Αμερικανοί αξιωματούχοι στο Axios. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή επανεξετάζεται υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων.
«Οι διαδηλώσεις είναι σοβαρές και θα συνεχίσουμε να τις παρακολουθούμε», δήλωσε ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος.
Οι διαδηλώσεις έχουν ενταθεί και εξαπλωθεί τις τελευταίες 12 νύχτες, με εκείνες της Πέμπτης να είναι οι μεγαλύτερες έως τώρα.
Σύμφωνα με διάφορα δημοσιεύματα, μέρος των συγκεντρωμένων την Πέμπτη φώναζε ανοιχτά συνθήματα υπέρ της πτώσης του καθεστώτος.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, μεταρρυθμιστής εντός του πλαισίου του θεοκρατικού καθεστώτος, παραδέχθηκε τις τελευταίες ημέρες ότι η ιρανική κυβέρνηση δεν διαθέτει λύσεις για την κρίση.
Την Πέμπτη διέταξε τις δυνάμεις ασφαλείας να μην βλάπτουν ειρηνικούς διαδηλωτές, κάνοντας ωστόσο διάκριση για ένοπλους ή βίαιους ταραξίες.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν υποβαθμίζουν το μέγεθος των διαδηλώσεων. Παράλληλα, το διαδίκτυο τέθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά εκτός λειτουργίας σε εθνικό επίπεδο την Πέμπτη, σύμφωνα με το NetBlocks.
Ο Τραμπ έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη εάν το Ιράν σκοτώσει διαδηλωτές.
Ωστόσο, εμφανίστηκε σχετικά συγκρατημένος όταν μίλησε για την κατάσταση σε συνέντευξή του την Πέμπτη στην εκπομπή The Hugh Hewitt Show. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι ορισμένοι από τους περισσότερους από 30 διαδηλωτές που έχουν σκοτωθεί μέχρι στιγμής έχασαν τη ζωή τους λόγω «προβλημάτων ελέγχου του πλήθους».
Απέφυγε επίσης να στηρίξει τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του Σάχη που ανατράπηκε κατά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Ο Παχλαβί επιχείρησε να μονοπωλήσει το πολιτικό ενδιαφέρον και κάλεσε σε νέες διαδηλώσεις στις 8 μ.μ. τοπική ώρα την Παρασκευή.
«Νομίζω ότι πρέπει να αφήσουμε όλους να βγουν εκεί έξω και θα δούμε ποιος θα αναδειχθεί», είπε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι δεν θα ήταν κατ’ ανάγκη «πρέπον» να στηρίξει τον Παχλαβί.
Στο Ιράν σημειώθηκαν μεγάλες διαδηλώσεις και το 2022, οι οποίες αποδυνάμωσαν το καθεστώς, χωρίς όμως να το ανατρέψουν.
Ορισμένες φωνές από τα «Γεράκια» στην Ουάσινγκτον εκφράζουν την ελπίδα ότι αυτή τη φορά το καθεστώς θα πέσει πράγματι. Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ (Ρεπουμπλικανός – Νότια Καρολίνα) κάλεσε τους Ιρανούς να κλιμακώσουν τις διαδηλώσεις και τόνισε ότι ο Τραμπ θα τους στηρίξει.
«Μπράβοι, δικτάτορες, νταήδες και δολοφόνοι που αψηφούν τον πρόεδρο Τραμπ δεν διαρκούν πολύ σε αυτόν τον κόσμο. Κάντε το Ιράν Μεγάλο Ξανά», έγραψε στο X.
Πηγή: Axios, independent