Τι αναφέρει το ισραηλινό κανάλι 12
Η αναγνώριση της Σομαλιλάνδης ως ανεξάρτητου κράτους από το Ισραήλ θεωρείται ως ένα δραματικό γεγονός στο Κέρας της Αφρικής – αλλά και ως μια κίνηση που εξυπηρετεί σαφή ισραηλινά συμφέροντα πολύ πέρα από τα σύνορά της. Η μεγάλη ακτογραμμή της Σομαλιλάνδης και η τοποθεσία της στην Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντάμπ και όχι μακριά από την Υεμένη, την καθιστούν στρατηγικό πλεονέκτημα ασφαλείας.
Για το Ισραήλ, η εγγύτητά της σε περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι στην Υεμένη – οι οποίες συνεχίζουν να απειλούν τις θαλάσσιες οδούς ακόμη και μετά το τέλος του πολέμου στη Γάζα – παρέχει ένα πιθανό επιχειρησιακό πλεονέκτημα, και η ενίσχυση των δεσμών θεωρείται στην Ιερουσαλήμ ως «πολλαπλασιαστής δύναμης» στον αγώνα κατά της επιρροής των Χούθι και του Ιράν στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το ενδιαφέρον του Ισραήλ για τη Σομαλιλάνδη ξεκινά με τη γεωγραφία. «Απλώς χρειάζεται να κοιτάξετε τον χάρτη για να καταλάβετε γιατί μας ενδιαφέρει», εξηγεί ο Δρ. Άσερ Λουμπότσκι, ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Ισραηλινο-Αφρικανικών Σχέσεων, σε μια συνομιλία με το N12. «Από τον τελευταίο πόλεμο, το Ισραήλ έχει συνειδητοποιήσει ότι η Ερυθρά Θάλασσα και η Υεμένη είναι περιοχές από τις οποίες δεν μπορούμε να απουσιάσουμε. Πριν από πέντε χρόνια, αυτό μας ανησυχούσε λιγότερο – σήμερα είναι σαφές ότι πρόκειται για μια περιοχή στην οποία πρέπει να είμαστε παρόντες, συμπεριλαμβανομένων των επιχειρησιακών δράσεων».
Η Σομαλιλάνδη, που βρίσκεται στον Κόλπο του Άντεν, απέχει μόνο 300 έως 500 χιλιόμετρα από τις περιοχές που ελέγχονται από τους Χούθι στην Υεμένη, και η πιθανή δυνατότητα λειτουργίας από το έδαφός της αποτελεί πιθανό παράγοντα ρήξης. «Η κύρια ανησυχία του Ισραήλ εδώ είναι πρώτα και κύρια οι Χούθι», διευκρινίζει ο Λουμπότσκι.
Ακόμα και χωρίς να εκτίθεται σε διαβαθμισμένες πληροφορίες, η λογική είναι σαφής. Το έδαφος της Σομαλιλάνδης έχει τη δυνατότητα να γίνει ένα είδος προωθημένης βάσης για μια ποικιλία αποστολών: από την παρακολούθηση των Χούθι από πληροφορίες και τις προσπάθειές τους να ενισχύσουν τη θέση τους, έως την παροχή υλικοτεχνικής βοήθειας στη νόμιμη κυβέρνηση της Υεμένης στον αγώνα της εναντίον τους, έως τη δημιουργία υποδομής για άμεση επιχειρησιακή δραστηριότητα – επιθετική και αμυντική – για την αποτροπή επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα ή μέσω μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Η ενίσχυση της ισραηλινής παρουσίας στην περιοχή χρησιμεύει επίσης ως αντίβαρο στην ιρανική δραστηριότητα στην περιοχή και στις προσπάθειές του να επεκτείνει τον «οικονομικό αποκλεισμό» του Ισραήλ και να δημιουργήσει νέα κανάλια για τη μεταφορά όπλων.
Σύμφωνα με τον Λουμπότσκι, η γεωγραφική εγγύτητα μπορεί να γλιτώσει την Πολεμική Αεροπορία από μεγάλες πτήσεις, να επιτρέψει μια νωρίτερη και ταχύτερη αντίδραση στη δραστηριότητα των Χούθι και να διευρύνει το εύρος των επιχειρησιακών εργαλείων. «Δεν βοηθά απαραίτητα κατά των πυραύλων, αλλά σίγουρα μπορεί να βοηθήσει στην αναχαίτιση UAV και κατά της εχθρικής ναυτικής δραστηριότητας. Θα μας γλιτώσει από πολύ μεγάλες διαδρομές. Όταν είσαι κοντά, είσαι πιο ευέλικτος».
Μέχρι τώρα, το Ισραήλ και η Σομαλιλάνδη είχαν μόνο άτυπες σχέσεις, αλλά η επίσημη αναγνώριση αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. «Η Σομαλιλάνδη ήθελε τη διεθνή αναγνώριση περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, και αυτό είναι προς το συμφέρον της», εξηγεί ο Λουμπότσκι. «Μόλις λάβει το μεγαλύτερο έπαθλο για τον εαυτό της, είναι πιθανό να είναι πρόθυμη να δώσει στο Ισραήλ πολύ περισσότερα από ό,τι ήταν δυνατό πριν. Τώρα το Ισραήλ πιθανότατα θα λάβει ένα αρκετά καλό έπαθλο – ειδικά στους τομείς της ασφάλειας και των πληροφοριών».
Παράλληλα με το Ισραήλ και τη Σομαλιλάνδη, ένας άλλος σημαντικός παράγοντας εισέρχεται στο προσκήνιο – τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. «Τα Εμιράτα έχουν βαθιά εμπλοκή στην περιοχή – στη νότια Υεμένη, την Ερυθραία, την Πούντλαντ, ακόμη και σε αρένες όπως το Σουδάν», λέει ο Λουμπότσκι. «Μπορεί να βλέπουμε ένα ευρύτερο κίνημα εδώ: έναν φιλοδυτικό, αντιιρανικό και αντιισλαμιστικό άξονα, στον οποίο είναι ενσωματωμένο το Ισραήλ».
Και τι γίνεται με την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία και την Τουρκία;
Οι πιο σκληρές αντιδράσεις προήλθαν από την Τουρκία – και όχι τυχαία. «Η Τουρκία είναι ένας πολύ κυρίαρχος παράγοντας στη Σομαλία, η οποία είναι σχεδόν το προτεκτοράτο της», λέει ο Λουμπότσκι. «Αυτή είναι μια κίνηση που την αναστατώνει πολύ, ακόμα κι αν δεν ήταν ο κύριος στόχος του Ισραήλ».
Στη Σομαλιλάνδη, υπάρχει ήδη συζήτηση για αναγνώριση ως μέρος της επέκτασης των Συμφωνιών του Αβραάμ, αλλά ο Λουμπότσκι είναι επιφυλακτικός. «Αν μιλάμε για ευρεία ομαλοποίηση με τον αραβικό κόσμο, αυτό δεν ισχύει. Οι αντιδράσεις στον αραβικό κόσμο ήταν πολύ αρνητικές. Αλλά αν το δούμε ως έναν φιλοδυτικό και αντιιρανικό άξονα συμφερόντων, τότε ναι, υπάρχει κάτι εδώ που αντιστοιχεί στο πνεύμα των Συμφωνιών του Αβραάμ».
Αναφέρει χώρες που δεν συμμετείχαν στην καταδίκη του Ισραήλ, όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μαρόκο, και μάλιστα υπαινίσσεται μελλοντικές δυνατότητες στην αφρικανική αρένα. «Η Μαυριτανία, ένα κράτος μέλος του Αραβικού Συνδέσμου που περιστασιακά εμφανίζεται ως υποψήφιο για την επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ, επίσης δεν καταδίκασε το Ισραήλ. Εγώ