Ιδιαίτερη ένταση προκάλεσε στην Άγκυρα η δήλωση του αρχηγού των Ισραηλινών Ενόπλων Δυνάμεων, αντιστράτηγου Εγιάλ Ζαμίρ, ότι ο στρατός «προετοιμάζεται για έναν πόλεμο-έκπληξη». Η φράση αυτή, η οποία ακούστηκε σε μια περίοδο που η περιοχή βρίσκεται ήδη σε εύθραυστη ισορροπία, θεωρήθηκε από πολλούς στην Τουρκία ως προειδοποίηση για πιθανή επέκταση των συγκρούσεων πέραν της Γάζας. Η αναφορά σε έναν πόλεμο που θα μπορούσε να ξεσπάσει χωρίς προαναγγελία επανέφερε στο προσκήνιο σενάρια για τα σύνορα Ισραήλ–Λιβάνου, αλλά και για το ενδεχόμενο ανάπτυξης στρατιωτικής δράσης στη Συρία.
Την ίδια στιγμή, ο Ζαμίρ επισκέφθηκε τη Γάζα, όπου χαρακτήρισε την «κίτρινη γραμμή» –τη γραμμή από την οποία αποσύρθηκε ο IDF κατά την εκεχειρία– ως «νέο σύνορο». Η διατύπωση αυτή υπονοεί ότι το Ισραήλ σχεδιάζει μακροπρόθεσμη παρουσία σε τμήματα του παλαιστινιακού θύλακα, γεγονός που ανατρέπει πολλούς σχεδιασμούς στην περιοχή. Οι δηλώσεις του αρχηγού του στρατού συνδυάζονται με μια ευρύτερη εικόνα στρατιωτικής κινητικότητας που δεν αφήνει αδιάφορη καμία από τις σημαίνουσες περιφερειακές δυνάμεις.
Έντονη ανησυχία στην Άγκυρα και σκληρές ερμηνείες στον τουρκικό φιλοκυβερνητικό Τύπο
Στην Τουρκία, οι δηλώσεις αυτές δεν πέρασαν απαρατήρητες. Ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ, πρώην διευθυντής της Yeni Şafak και εξέχουσα φωνή του φιλοκυβερνητικού Τύπου, παρουσίασε τη δήλωση Ζαμίρ ως απειλή προς την Τουρκία. Η ανάλυσή του εντάσσεται σε ένα πλαίσιο καχυποψίας που πολλά τουρκικά μέσα καλλιεργούν εδώ και χρόνια απέναντι στο Ισραήλ. Η ανάγνωση του Καραγκιούλ ήταν χαρακτηριστική. Υποστήριξε ότι το Ισραήλ σχεδιάζει «περιφερειακό πόλεμο» και πιθανές επιθέσεις στη Συρία ή ακόμα και εντός τουρκικού εδάφους. Σύμφωνα με τον ίδιο, στόχος θα ήταν να εμπλακούν ΗΠΑ και Ευρώπη σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση με την Άγκυρα.
Ο Καραγκιούλ κατηγόρησε επίσης το Ισραήλ ότι επιδιώκει τη διάσπαση της Συρίας μέσα από συνεργασία με το YPG, κάτι που θεωρείται από την Τουρκία κόκκινη γραμμή εδώ και χρόνια. Οι αναφορές αυτές αντικατοπτρίζουν μια συνολικότερη τουρκική αφήγηση που βλέπει το Ισραήλ ως παράγοντα αποσταθεροποίησης, αλλά συνδέει τις εξελίξεις και με το εσωτερικό μέτωπο της Συρίας.
Ένα ακόμη σημείο της ανάλυσης του τουρκικού Τύπου αφορά την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία. Στην Άγκυρα υπάρχει διαχρονική ανησυχία ότι η συνεργασία Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου σε θέματα ενέργειας και ασφάλειας αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου που αποσκοπεί στον περιορισμό της τουρκικής επιρροής στην Ανατολική Μεσόγειο. Η τουρκική πλευρά αντιμετωπίζει πλέον κάθε ισραηλινή στρατιωτική κίνηση μέσα από αυτό το πρίσμα, θεωρώντας ότι η περιοχή της Μεσογείου μετατρέπεται σε χώρο ανταγωνισμού ανάμεσα σε συμμαχίες.
Η ένταση αυτή δεν είναι τυχαία. Τα τελευταία χρόνια, οι ενεργειακές συμφωνίες EastMed και οι τριμερείς συνεργασίες στην περιοχή έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα. Παρότι οι στρατιωτικές δηλώσεις του Ζαμίρ δεν σχετίζονται ευθέως με την Ελλάδα ή την Κύπρο, στην Άγκυρα συνδέονται με ένα ευρύτερο σενάριο σύγκρουσης συμφερόντων που επηρεάζει ολόκληρη την περιοχή.
Η πραγματική εικόνα: Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο IDF στοχεύει την Τουρκία
Παρά τη ρητορική ένταση στον τουρκικό Τύπο, δεν υπάρχουν επίσημες ενδείξεις από το Ισραήλ ότι η δήλωση Ζαμίρ αφορά την Τουρκία. Η προειδοποίηση για «πόλεμο-έκπληξη» ερμηνεύεται περισσότερο ως μήνυμα προς τη Χεζμπολάχ και τα μέτωπα στον βόρειο άξονα, όπου η πιθανότητα κλιμάκωσης παραμένει υψηλή.
Ωστόσο, η τουρκική ανησυχία δεν είναι αβάσιμη. Η Άγκυρα διατηρεί ανοιχτά μέτωπα στη Συρία, συγκρούεται με το YPG, στηρίζει πολιτικά τη Χαμάς και βρίσκεται σε παρατεταμένη ένταση με το Ισραήλ λόγω της ρητορικής της κυβέρνησης Ερντογάν. Σε αυτό το περιβάλλον, κάθε δήλωση ισραηλινού αξιωματούχου αποκτά μεγαλύτερο βάρος.
Το συμπέρασμα που προκύπτει από το τουρκικό αφήγημα
Το άρθρο του Καραγκιούλ δείχνει ξεκάθαρα ότι στην Άγκυρα υπάρχει φόβος πως μια νέα σύγκρουση στη Συρία, ιδιαίτερα γύρω από το YPG, μπορεί να συμπαρασύρει την Τουρκία σε ευθεία αντιπαράθεση με το Ισραήλ. Η καχυποψία αυτή δεν είναι καινούργια. Αντικατοπτρίζει βαθύτερες γεωπολιτικές διαφορές, αλλά και μια πραγματικότητα όπου οι περιφερειακοί παίκτες παρακολουθούν κάθε στρατιωτικό μήνυμα με ιδιαίτερη προσοχή.
Οι δηλώσεις Ζαμίρ ήρθαν την κατάλληλη στιγμή για να ενεργοποιήσουν ξανά αυτές τις ανησυχίες, επιβεβαιώνοντας πόσο εύθραυστη είναι η ισορροπία στη Μέση Ανατολή.