Νέα φάση στις αμερικανοελληνικές σχέσεις σηματοδοτεί η ανάληψη από την 1η Νοεμβρίου καθηκόντων εκ μέρους της νέας Πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ελλάδα, Kimberly Guilfoyle, η οποία αποτελεί την πρώτη υψηλόβαθμη αξιωματούχο που αποστέλλει η Ουάσινγκτον στην Αθήνα κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του Donald Trump.
Η τοποθέτησή της εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική της αμερικανικής διπλωματίας, που φαίνεται να αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων.
Η Guilfoyle, αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά της στις αρχές της εβδομάδας, έτυχε θερμής υποδοχής και εκτεταμένης κάλυψης από τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, καθώς τα πρώτα της μηνύματα θεωρήθηκαν ιδιαίτερης σημασίας.
Στην πρώτη της συνέντευξη στη Vogue Greece, η νέα Πρέσβης υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο» — μια φράση που ερμηνεύτηκε ως σαφές μήνυμα ενίσχυσης του αμερικανικού ενδιαφέροντος για την περιοχή, αλλά και ως ένδειξη σκλήρυνσης της στάσης έναντι της Άγκυρας.
Διπλωματικοί και πολιτικοί κύκλοι στην Αθήνα διάβασαν τη συνέντευξη Guilfoyle ως προπομπό μιας νέας περιόδου εμβάθυνσης της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας.
Η Πρέσβειρα τόνισε ότι οι τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας και της ενέργειας θα αποτελέσουν προτεραιότητες στη διμερή ατζέντα, αναδεικνύοντας τη σημασία της Ελλάδας ως αξιόπιστου εταίρου στην ευρύτερη περιοχή.
«Μαζί, οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ελλάδα ενισχύουν την ειρήνη και συμπληρώνουν την Ατλαντική Συμμαχία.
Η Αμερική είναι σύμμαχος του ελληνικού λαού», δήλωσε χαρακτηριστικά η Guilfoyle, αποτυπώνοντας τη βούληση της Ουάσινγκτον να εμβαθύνει περαιτέρω τους δεσμούς με την Αθήνα.
Η άφιξη της νέας Πρέσβη στην Ελλάδα και οι δηλώσεις της φαίνεται να εντάσσονται σε μια ευρύτερη «διπλωματική εξίσωση» μεταξύ Ουάσινγκτον, Αθήνας και Βρυξελλών, η οποία επανακαθορίζει τον ρόλο της χώρας ως στρατηγικού κόμβου σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια συγκυρία όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή μεταβάλλονται με ταχείς ρυθμούς.
Ανοικτή υποστήριξη από την Ουάσινγκτον
Η τοποθέτηση της νέας πρέσβη των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αθήνα, Guilfoyle, και οι πρώτες του δηλώσεις έχουν προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, τα οποία τις συνέδεσαν με τη νέα πολιτική της Ουάσινγκτον για την Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με πηγές, «με την Guilfoyle η κυβέρνηση Trump αναθέτει στην Ελλάδα κεντρικό ρόλο στην περιφερειακή σταθερότητα».
Τηλεοπτικός σταθμός χαρακτήρισε τη ρητορική του πρέσβη ως «διαβεβαίωση των ΗΠΑ προς την Αθήνα», ενώ όπως λέγεται η πρέσβης «έδωσε μηνύματα που ανέδειξαν τη στρατηγική θέση της Ελλάδας εντός του ΝΑΤΟ και της ΕΕ».
αράλληλα, αρκετοί σχολιαστές τόνισαν τη στενή σχέση του Gilfoyle με τον Donald Trump, σημειώνοντας ότι «η πρέσβης θα αποτελέσει το πολιτικό πρόσωπο της νέας ενεργειακής διπλωματίας της Ουάσινγκτον».
Σύμφωνα με τα ελληνικά μέσα, ο διορισμός του εντάσσεται σε μια ευρύτερη αμερικανική στρατηγική για την ενίσχυση του δικτύου ασφάλειας και ενέργειας των ΗΠΑ στην περιοχή, με την Αθήνα να αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Συμφωνία Κύπρου– Λιβάνου: Ένα γεωπολιτικό πλήγμα για την Τουρκία
Ένα ακόμη γεγονός που απασχόλησε έντονα ενόψει της έλευσης Guilfoyle είναι η συμφωνία μεταξύ της Κύπρου και του Λιβάνου για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.
Αν και η συμφωνία είχε υπογραφεί πριν από 18 χρόνια, η πρόσφατη επικύρωσή της από τη Βηρυτό προκάλεσε έντονες συζητήσεις, καθώς θεωρείται ότι μεταβάλλει τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα περισσότερα ελληνικά μέσα συμφώνησαν ότι η κίνηση αυτή συμπίπτει με την πρωτοβουλία για το «Φόρουμ Παράκτιων Κρατών», το οποίο προωθεί η Αθήνα, και εκτίμησαν πως «η συμφιλίωση του Λιβάνου με την Κύπρο αφήνει την Τουρκία απομονωμένη στις περιφερειακές διεργασίες».
Μάλιστα, η Τουρκία θορυβήθηκε. Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Aydınlık στις 26 Οκτωβρίου, ο πρώην Υποναύαρχος Cihat Yaycı χαρακτήρισε τη συμφωνία Λιβάνου–Κύπρου «πολύ σοβαρό κίνδυνο» για την Τουρκία.
Ο Yaycı, θεωρητικός του δόγματος της Γαλάζιας Πατρίδας, δήλωσε ότι η εξέλιξη συνιστά «μεγάλη απώλεια» για την Άγκυρα, επισημαίνοντας: «Ο Λίβανος βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην Τουρκία, ωστόσο η Ελλάδα και η Νότια Κύπρος φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη επιρροή στη Βηρυτό. Αυτή η κατάσταση ισοδυναμεί με εγκατάλειψη της πατρίδας μας».
Ο Τούρκος απόστρατος προειδοποίησε ότι «μια παρόμοια συμφωνία για τα πλευρικά σύνορα ενδέχεται να υπογραφεί σύντομα με τη Συρία και να παρουσιαστεί ως “συμφωνία θαλάσσιας δικαιοδοσίας”».
Η στρατηγική της Ελλάδας: Συμμαχία με τις ΗΠΑ και διπλωματική πρωτοβουλία στην ΕΕ
Η επίσκεψη του Gilfoyle στην Αθήνα, η επικύρωση της συμφωνίας Λιβάνου–Κύπρου και οι συζητήσεις στις Βρυξέλλες αναδεικνύουν τον διττό στόχο της ελληνικής διπλωματίας: να ενισχύσει ταυτόχρονα τη θέση της τόσο στην Ουάσινγκτον όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη σκοπεύει να συνεχίσει την πολιτική της «να φέρει την Τουρκία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων ή να την αφήσει εκτός», με την πρωτοβουλία του «Φόρουμ Παράκτιων Κρατών 5×5» να αποτελεί το κεντρικό εργαλείο αυτής της στρατηγικής.
Τα μηνύματα της Guilfoyle δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον στηρίζει ενεργά τη διπλωματική αυτή πορεία, επιβεβαιώνοντας τη νέα φάση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο, στην πορεία για μια ενεργειακή ολοκλήρωση στην περιοχή.