Πολύ σημαντικές εξελίξεις αναμένεται να καταγραφούν το μήνα που διανύουμε σε ό,τι αφορά τις σχέσεις με την Τουρκία, αν κρίνουμε από τις πρόσφατες ανακοινώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών. Στο επίκεντρο βρίσκονται φλέγοντα ενεργειακά ζητήματα, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και οι έρευνες υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ.
Αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση προσπαθεί να προετοιμάσει το έδαφος ώστε μέσα στους αμέσως επόμενους μήνες να προχωρήσει στην έκδοση NAVTEX και να επαναλάβει τις ενεργειακές έρευνες για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου. Αυτή τη φορά όλα δείχνουν ότι το ερευνητικό πλοίο θα έχει τη συνοδεία πολεμικών πλοίων, ώστε να βεβαιωθεί ότι δεν θα υπάρξει παρενόχληση από την Τουρκία, όπως συνέβη πέρυσι.
Ενδεικτική είναι η δήλωση του Γ. Γεραπετρίτη, που έκανε λόγο για συνέπειες σε περίπτωση που η Τουρκία προβεί ξανά σε παρεμπόδιση των ερευνών του Great Sea Interconnector.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο και για τις δύο πλευρές, διότι επί της ουσίας θα σταλεί προς πάσα κατεύθυνση το μήνυμα για το ποια χώρα ελέγχει την ΑΟΖ σε μια τεράστια περιοχή που φτάνει ως την Ανατολική Μεσόγειο. Οι φιλοδοξίες της Τουρκίας είναι γνωστές και αποτυπώνονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο αναμένεται σύντομα να επικυρωθεί από το κοινοβούλιο της Λιβύης.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανακοίνωσε παράλληλα ότι μέσα στο διάστημα 22-26 Σεπτεμβρίου θα πραγματοποιηθεί στον ΟΗΕ συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν, η οποία μάλιστα δεν θα είναι εθιμοτυπική. Έτσι, η ελληνική κυβέρνηση αναμένεται να στείλει σαφές μήνυμα στην Άγκυρα για τις προθέσεις της, προκειμένου να μην υπάρχουν παρανοήσεις όταν έρθει η ώρα της επανάληψης των ερευνών για το καλώδιο. Το ίδιο εκτιμάται ότι θα πράξει και προς τους συμμάχους εντός της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ.
Στα παραπάνω έρχεται να προστεθεί ο διεθνής διαγωνισμός για τις έρευνες υδρογονανθράκων στα οικόπεδα νοτίως της Πελοποννήσου και της Κρήτης. Η κυβέρνηση θα έχει στα χέρια της τις προσφορές των πετρελαϊκών στις 10 Σεπτεμβρίου, ώστε να προχωρήσει στη συνέχεια στην αξιολόγησή τους. Η φιλοδοξία είναι ότι ενδιαφέρον για την περιοχή νοτίως της Κρήτης θα εκφράσει έμπρακτα η Chevron, ώστε στη συνέχεια να γίνουν έρευνες και να ασκηθεί στην πράξη το δικαίωμα της Ελλάδας επί της ΑΟΖ, όπως την ορίζει η ίδια.
Έτσι, το Μαξίμου ελπίζει ότι στη συνάντηση με τον Ερντογάν και απέναντι σε αντίστοιχες έρευνες που προχωρήσει στο εξής η Λιβύη, θα έχει ένα ισχυρό χαρτί που θα διασφαλίζει στην πράξη την ελληνική ΑΟΖ.
Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι οι παραπάνω ενεργειακές πρωτοβουλίες συνιστούν μονάχα δύο από τις πιθανές εστίες αντιπαράθεσης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία. Η χώρα μας σκοπεύει μέσα στα επόμενα χρόνια να υλοποιήσει ακόμα περισσότερα έργα, όπως είναι το καλώδιο με την Αίγυπτο, καθώς και η διασύνδεση των Δωδεκανήσων και του Βόρειου Αιγαίου. Κατ’ επέκταση, το τοπίο πρέπει να ξεκαθαρίσει από τώρα.
Αντίστοιχα, η Άγκυρα έχει επεκτείνει σημαντικά τις δυνατότητες της κρατικής πετρελαϊκής ΤΡΑΟ, αγοράζοντας πρόσφατα πλοία γεωτρήσεων από εξειδικευμένες εταιρείες του χώρου. Η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια πρόοδο στη συγκεκριμένη δραστηριότητα, μέσω της ανακάλυψης κοιτασμάτων στη Μαύρη Θάλασσα. Τις ίδιες δυνατότητες θα μπορούσε να εκμεταλλευτεί θεωρητικά και στη Λιβύη, αναλαμβάνοντας νέες έρευνες που θα αμφισβητήσουν την ελληνική ΑΟΖ.
Τέλος, αξίζει να αναφέρουμε ότι προ ημερών επαναλήφθηκαν οι παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά μαχητικά, μετά από πολλούς μήνες ηρεμίας. Μάλιστα, τα αεροσκάφη ήταν οπλισμένα και η κίνηση αυτή ερμηνεύεται ως μια πρώτη αντίδραση της Τουρκίας. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η δήλωση του Τούρκου ΥΠΕΞ, Χακάν Φιντάν, ότι “η Αθήνα ανοίγει την πόρτα της κρίσης”.