Η Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF), ο παγκόσμιος εποπτικός φορέας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, έχει επανειλημμένα εντάξει το Πακιστάν στη Γκρίζα Λίστα λόγω των συνεχών αποτυχιών στην εξάρθρωση των τρομοκρατικών δικτύων και στην ανάσχεση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών. Πιο συγκεκριμένα, από τον Ιούνιο του 2018 έως τον Οκτώβριο του 2022, το Πακιστάν δεσμεύτηκε σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης 34 σημείων με στόχο τη στόχευση της επιχειρησιακής και χρηματοοικονομικής υποδομής ομάδων όπως η Lashkar-e-Taiba (LeT) και η Jaish-e-Mohammad (JeM). Ωστόσο, ενώ η διεθνής εποπτεία κατευνάστηκε προσωρινά, η περίοδος μετά τη διαγραφή από τη λίστα αποκάλυψε ανησυχητικά σημάδια αναζωπύρωσης των τρομοκρατικών δραστηριοτήτων εντός της χώρας.
Στους μήνες που ακολούθησαν την αφαίρεσή της από τη Γκρίζα Λίστα τον Οκτώβριο του 2022, πολλαπλές ανεξάρτητες ερευνητικές εκθέσεις και δορυφορικές εικόνες αποκάλυψαν την ταχεία αναζωπύρωση και επέκταση των υποδομών που συνδέονται με την τρομοκρατία. Αντί να διαλύσουν τις υποδομές τους, αυτές οι ομάδες τις επέκτειναν. Σύμφωνα με δορυφορικά δεδομένα που αναλύθηκαν από διεθνείς ερευνητές, η έδρα της Jaish-e-Mohammad (JeM) στο Bahawalpur είχε υπερδιπλασιαστεί σε μέγεθος, καταλαμβάνοντας πλέον περίπου 18 στρέμματα. Αυτή η επέκταση συνέπεσε με την περίοδο αμέσως μετά την εκκαθάριση του Πακιστάν από την FATF.
Οι νέες κατασκευές σε τοποθεσίες που συνδέονται με την τρομοκρατία, όπως η πανεπιστημιούπολη Usman-o-Ali και το Markaz Subhanallah, είναι ορατές, και οι δημόσιες συγκεντρώσεις που συνδέονται με ριζοσπαστικές ιδεολογίες και προσπάθειες στρατολόγησης συνεχίστηκαν στο φως της ημέρας. Η θράσος αυτών των δραστηριοτήτων, που λαμβάνουν χώρα μόλις 8 χιλιόμετρα από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις του Πακιστάν, υποδηλώνει κρατική ανοχή, αν όχι συνενοχή.
Οι μαρτυρίες αυτόπτων μαρτύρων επιβεβαίωσαν αυτά τα ευρήματα. Όχι μόνο αυτά τα συγκροτήματα χρησιμοποιούνταν ενεργά για κατήχηση και εκπαίδευση τρομοκρατών, αλλά οι κρατικές αρχές προσπάθησαν επίσης να υποβαθμίσουν ή να αρνηθούν την ύπαρξή τους. Ένας τοπικός κυβερνητικός αξιωματούχος ισχυρίστηκε ότι το συγκρότημα Bahawalpur της JeM ήταν απλώς ένα μεντρεσέ. Ωστόσο, τα αρχεία ιδιοκτησίας αποκάλυψαν ότι επιπλέον γη είχε πωληθεί πρόσφατα στον Abdul Rauf, τον αδελφό του αρχηγού της JeM, Masood Azhar, και ο ίδιος χαρακτηρισμένος τρομοκράτης από τον ΟΗΕ για τη συμμετοχή του στις επιθέσεις στη Βομβάη το 2008. Το άρθρο με τίτλο «Jaish-e-Mohammad, προβληματικά παιχνίδια στο Πακιστάν» του Antoine Colonna στο γαλλικό περιοδικό Spectacle du Monde ρίχνει φως στις δραστηριότητες που συμβαίνουν σε αυτές τις τρομοκρατικές τοποθεσίες.
- Διαφήμιση –
Η επέκταση δεν περιορίστηκε στην Jaish-e-Mohammad. Η Lashkar-e-Taiba (LeT), υπεύθυνη για μερικές από τις πιο θανατηφόρες επιθέσεις σε ινδικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων των επιθέσεων στη Βομβάη το 2008 και της επίθεσης στο Ινδικό Κοινοβούλιο το 2001, διαπιστώθηκε επίσης ότι άνθιζε υπό ένα λεπτό πέπλο νομιμότητας. Το φιλανθρωπικό μέτωπο της LeT, Jamaat-ud-Dawa (JuD), συνέχισε να λειτουργεί παρά την απαγόρευση από πολλούς παγκόσμιους θεσμούς, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Εθνών, των ΗΠΑ και της Αυστραλίας. Το Ινστιτούτο Hudson ανέφερε το 2022 ότι η JuD χρησιμοποιήθηκε για την προώθηση εθνικιστικών-ισλαμιστικών στόχων στο Πακιστάν, ειδικά στο Μπαλουχιστάν. Χρησιμοποιήθηκε ακόμη και από το πακιστανικό κράτος για την αντιμετώπιση της επιρροής του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), αποκαλύπτοντας μια επίσημη προτίμηση για τις εγχώριες τρομοκρατικές ομάδες έναντι των ξένων.
Πέρα από την ιδεολογία, ο χρηματοοικονομικός μηχανισμός αυτών των τρομοκρατικών οργανώσεων παραμένει ισχυρός, με το Πακιστάν να λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος στον παγκόσμιο αγωγό ναρκο-τρομοκρατίας. Το 2021, η Εθνική Υπηρεσία Ερευνών (NIA) στην Ινδία συνέδεσε μια κολοσσιαία κατάσχεση 2.900 κιλών ηρωίνης στο λιμάνι Mundra – αξίας άνω των 210 δισεκατομμυρίων ₹ – με το διακρατικό δίκτυο ναρκωτικών της Lashkar-e-Taiba. Τα ναρκωτικά εισήχθησαν λαθραία από το Αφγανιστάν στην Ινδία μέσω Ιράν και Πακιστάν με το πρόσχημα των αποστολών τάλκης.
Αυτά τα ναρκωτικά όχι μόνο καταστρέφουν τους νέους στην Ινδία, αλλά χρηματοδοτούν και την τρομοκρατία. Οι επακόλουθες έρευνες αποκάλυψαν ότι παρόμοιες διαδρομές λαθρεμπορίου χρησιμοποιήθηκαν επανειλημμένα, παρά τις προσπάθειες της Ινδίας να απαγορεύσει τα φορτία από το Πακιστάν, το Ιράν και το Αφγανιστάν. Σοκαριστικά, μόλις λίγες εβδομάδες μετά την ανακοίνωση τέτοιων απαγορεύσεων, βασικά λιμάνια επανέλαβαν τις δραστηριότητές τους με ελάχιστη εποπτεία. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι τελωνειακοί υπάλληλοι που συμμετείχαν σε αυτές τις έρευνες βρέθηκαν μυστηριωδώς νεκροί. Αυτό το δίκτυο χρηματοδότησης ναρκωτικών υπογραμμίζει μια σημαντική πτυχή της συνεχιζόμενης υποστήριξης του Πακιστάν στην τρομοκρατία – όχι μόνο μέσω εκπαίδευσης και στέγασης, αλλά και διευκολύνοντας τα οικονομικά της θεμέλια.
Τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα: Το Πακιστάν όχι μόνο δεν έχει επιβάλει ισχυρούς νομικούς και θεσμικούς μηχανισμούς για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αλλά η διαγραφή του από τη Γκρίζα Λίστα της FATF φαίνεται να έχει ενθαρρύνει τις απαγορευμένες οργανώσεις να επαναβεβαιωθούν με ανανεωμένο σθένος. Αυτή η οπισθοδρόμηση απαιτεί επείγουσα διεθνή προσοχή. Καθώς η FATF προετοιμάζεται για την επερχόμενη ολομέλειά της τον Ιούνιο, πρέπει να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο επανένταξης του Πακιστάν στον κατάλογο. Επιπλέον, θεσμοί όπως η Παγκόσμια Τράπεζα πρέπει να επαναξιολογήσουν το προτεινόμενο στρατηγικό πλαίσιο χρηματοδότησης 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων για το Πακιστάν έως το 2035, διασφαλίζοντας ότι η αναπτυξιακή βοήθεια δεν θα εκτραπεί σε στρατιωτικές δαπάνες ή δεν θα χρησιμοποιηθεί για έμμεση χρηματοδότηση τρομοκρατικών δραστηριοτήτων.