Το Χαλέπι, μία από τις σημαντικότερες πόλεις της Συρίας και ιστορικό κέντρο του ελληνισμού και της Ορθόδοξης Χριστιανοσύνης στη Μέση Ανατολή, βρίσκεται και πάλι στο στόχαστρο των τζιχαντιστών. Οι κοινότητες των Ορθοδόξων Χριστιανών, που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του πολυπολιτισμικού ιστού της χώρας, απειλούνται άμεσα από τη δράση της Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), μιας ιδιαίτερα οργανωμένης παραφυάδας του τζιχαντιστικού κινήματος.
Η παρουσία της HTS στην περιοχή έχει εξελιχθεί σε σοβαρή απειλή για τις μειονοτικές κοινότητες, με την οργάνωση να επιδιώκει την καθιέρωση του ελέγχου της σε στρατηγικά σημεία. Στο Χαλέπι, στη Χάμα και στη Σελευκόβηλο, πόλεις με ισχυρή χριστιανική παρουσία, η κατάσταση γίνεται όλο και πιο ανησυχητική, καθώς οι τζιχαντιστές ενισχύουν τη στρατιωτική τους ισχύ και προχωρούν σε επιθέσεις, εκμεταλλευόμενοι την αποδυνάμωση του Συριακού αραβικού στρατού.
How much land have Syrian rebels captured?
Ο Ευάγγελος Μπασάρ Μούσσα, διδάκτωρ Οικονομικών του ΑΠΘ και ειδικός στη Μέση Ανατολή, μίλησε στο protothema.gr για τη σοβαρότητα της κατάστασης, εστιάζοντας τόσο στη στρατηγική των τζιχαντιστών όσο και στις γεωπολιτικές επιπτώσεις. Περιέγραψε την HTS ως μια οργάνωση που έχει αναπροσαρμόσει τη στρατηγική της με την πάροδο του χρόνου, παραμένοντας ωστόσο πιστή στις αρχικές της ρίζες.
Σύμφωνα με τον κ. Μπασάρ Μούσσα, η HTS διαθέτει πλέον σύγχρονο οπλισμό, συμπεριλαμβανομένων drones από την Ουκρανία, και οι μαχητές της έχουν λάβει εκπαίδευση από διεθνείς εμπειρογνώμονες. Αυτές οι εξελίξεις την καθιστούν έναν εξαιρετικά επικίνδυνο αντίπαλο για τις συριακές δυνάμεις.
Η ιστορία της HTS είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την τζιχαντιστική ιδεολογία. Από την ίδρυση της το 2012 ως παρακλάδι του ISIS, η οργάνωση εξελίχθηκε μέσω διαδοχικών φάσεων, συμπεριλαμβανομένων της αποκοπής από την Αλ Κάιντα και της υιοθέτησης νέων στρατηγικών τακτικών. Ωστόσο, όπως εξηγεί ο κ. Μπασάρ Μούσσα, η ουσία της παραμένει η ίδια: μια οργάνωση που επιδιώκει την επιβολή ενός σκληροπυρηνικού ισλαμικού κράτους, με καταπιεστικές πολιτικές για τις τοπικές κοινότητες.
Η στρατηγική σημασία του Χαλεπίου, που ιστορικά υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους εμπορικούς κόμβους της Μέσης Ανατολής, καθιστά την πόλη πρωταρχικό στόχο για την HTS. Η κατάληψη στρατηγικών σημείων, όπως το ιστορικό κάστρο του Χαλεπίου, έχει σοβαρές επιπτώσεις στη συνοχή και την ασφάλεια του καθεστώτος Άσαντ. Ο Πρόεδρος Άσαντ, παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Συρία μετά από 13 χρόνια πολέμου και διεθνών κυρώσεων, παραμένει αμετακίνητος στη στάση του απέναντι στις τζιχαντιστικές οργανώσεις. Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε, «η τρομοκρατία καταλαβαίνει μόνο τη γλώσσα της δύναμης», επισημαίνοντας την πρόθεσή του να συνεχίσει τη μάχη για την εξάλειψή της.
Η κλιμάκωση στη Συρία περιπλέκεται περαιτέρω από τις εξωτερικές επεμβάσεις. Η Ρωσία και το Ιράν, ως σύμμαχοι του καθεστώτος Άσαντ, παρέχουν σημαντική στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη. Ο κ. Μπασάρ Μούσσα υπογραμμίζει ότι η Ρωσία διατηρεί στρατιωτική βάση στη Χμέιμιμ, ενώ το Ιράν συνεχίζει να συντονίζει τις ενέργειές του με τη Δαμασκό. Την ίδια στιγμή, η Τουρκία, που επιδιώκει να διατηρήσει την επιρροή της στη βόρεια Συρία, συνεργάζεται με αντάρτες, συμπεριλαμβανομένων των δυνάμεων που υποστηρίζονται από την HTS, ενισχύοντας την αστάθεια στην περιοχή.
Η αναζωπύρωση της βίας στο Χαλέπι έχει σοβαρές συνέπειες για τις χριστιανικές κοινότητες. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί της περιοχής, που ανήκουν σε μια από τις αρχαιότερες θρησκευτικές παραδόσεις της Συρίας, βρίσκονται αντιμέτωποι με τον κίνδυνο της βίαιης εκδίωξης ή και της εξόντωσης. Οι μνήμες από τη φρίκη του ISIS παραμένουν νωπές, και η επιστροφή των τζιχαντιστών προκαλεί τρόμο στους κατοίκους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος.
Παρά τις προσπάθειες του ΟΗΕ να προωθήσει μια πολιτική λύση μέσω του Ψηφίσματος 2254, η διεθνής κοινότητα αποδεικνύεται ανίκανη να παρέμβει ουσιαστικά. Ο κ. Μπασάρ Μούσσα σημειώνει ότι το Ψήφισμα, αν και περιλαμβάνει ένα όραμα για τη συμφιλίωση, δεν μπορεί να εφαρμοστεί σε μια σύγκρουση που έχει εξελιχθεί σε αγώνα επιβίωσης για όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές. Η αποτυχία της διεθνούς κοινότητας να προσφέρει μια βιώσιμη λύση εντείνει τον κύκλο της βίας, αφήνοντας τον συριακό λαό να υποφέρει.
Η HTS συνεχίζει να αποτελεί απειλή για τη σταθερότητα της Συρίας. Παρά την επικοινωνιακή της προσπάθεια να παρουσιαστεί ως «μετριοπαθής», η δράση της αποκαλύπτει τη βαθιά της προσήλωση στη βία και την καταπίεση. Οι επιθέσεις της σε στρατηγικά σημεία, όπως το Χαλέπι, έχουν στόχο την αποδυνάμωση του συριακού καθεστώτος και την επιβολή της κυριαρχίας της στην περιοχή.