Η Κίνα πρόκειται να χρηματοδοτήσει και να αναπτύξει ένα νέο λιμάνι στη Μοζαμβίκη, όπου μια κινεζική εταιρεία – Dingshenq Minerals – εξερευνά βαριά άμμο στο Chibuto από το 2018. Το νέο λιμάνι βρίσκεται στο νότιο τμήμα της χώρας, μια περιοχή γνωστή για το πλούσιο ορυκτό περιεχόμενο συμπεριλαμβανομένου του ζιρκονίου, του τιτανίου, του βολφραμίου και των στοιχείων του ποσοστού-γη, εκτός από πολύτιμους λίθους.
Η εξέλιξη έρχεται στο πλαίσιο που εγείρει ερωτήματα σχετικά με το γιατί η Αφρική παραμένει φτωχή παρά την αφθονία των φυσικών πόρων και την οικονομική συνεργασία με τις βιομηχανικές χώρες. Η σύντομη απάντηση είναι ότι κανείς δεν ενδιαφέρεται για την εκβιομηχάνιση της Αφρικής, καθώς οι πολιτικές και εθνοτικές συγκρούσεις δεν θα μπορούσαν να κατηγορούνται διαρκώς για υπανάπτυξη. Ωστόσο, είναι γεγονός ότι η ήπειρος παραμένει θύμα διαρκούς εκμετάλλευσης από βιομηχανικά προηγμένα έθνη για πρώτες ύλες με μη βέλτιστους, λιγότερο ανταποδοτικούς όρους εμπορίου.
Το Αφρικανικό Ινστιτούτο Οικονομικής Ανάπτυξης τόνισε πρόσφατα σε ένα έγγραφο ότι παρά την εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου αιώνων «πολλές αφρικανικές χώρες εξακολουθούν να κατατάσσονται μεταξύ των φτωχότερων εθνών στον κόσμο». Το πρόβλημα παραμένει επειδή η Αφρική δεν διαθέτει κεφάλαιο, τεχνογνωσία και τεχνολογία για να χρησιμοποιήσει τους άφθονους πόρους της για τη δική της εκβιομηχάνιση, μια αδυναμία που εκμεταλλεύονται ανεπτυγμένες και ανεπτυγμένες χώρες όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, επίσης. ως αναδυόμενες οικονομικές δυνάμεις όπως η Κίνα. Γνωρίζοντας ή όχι, όλοι συνεχίζουν να εκμεταλλεύονται τους φυσικούς πόρους προς όφελός τους, σε μεγάλο βαθμό εις βάρος της ηπείρου, που κατέχει το 30% των ορυκτών πόρων του κόσμου, με τεράστια αποθέματα διαμαντιών, αλατιού, χρυσού, σιδήρου, κοβαλτίου, ουράνιο, χαλκό, βωξίτη, ασήμι και πετρέλαιο. Για να αναφέρουμε ένα παράδειγμα, το 57% των κερδών από τις εξαγωγές της Αφρικής προέρχεται από υδρογονάνθρακες και η Νιγηρία, η Λιβύη, η Αλγερία, η Αίγυπτος και η Αγκόλα μαζί αντιπροσωπεύουν το 85% της παραγωγής πετρελαίου της ηπείρου. Η ζώνη χαλκού στην επαρχία Haut Katanga (Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό), τα ορυκτά διαμαντιών στη Σιέρα Λεόν, την Αγκόλα και τη Μποτσουάνα και τα σπάνια μέταλλα στο ορυχείο Steenkampskraal της Νότιας Αφρικής είναι μόνο μερικά παραδείγματα της αφθονίας των ορυκτών πόρων, αλλά το επίπεδο εκβιομηχάνισης της Αφρικής παραμένει χαμηλά.
Το μεγαλύτερο μέρος της υποδομής που κατασκευάστηκε από τους κύριους καταναλωτές των ορυκτών πόρων του βασίζεται στα εμπορικά τους συμφέροντα. Ενώ υπάρχει έλλειψη υποδομής για συνδεσιμότητα, οι πλούσιες σε ορυκτά περιοχές της Αφρικής έχουν συνδεθεί με λιμάνια από ξένες εταιρείες, μια λογική των ημερών της αποικιοκρατίας που παραμένει αμφισβητήσιμη και υιοθετείται επίσης από τη νέα, αυξανόμενη κινεζική παρουσία. Σήμερα, το Πεκίνο είναι ο μεγαλύτερος διμερής χρηματοδότης παράκτιων υποδομών στον κόσμο με συνολικά 65 δισεκατομμύρια δολάρια που δαπανήθηκαν για χρηματοδότηση, ξεπερνώντας την Ιαπωνία και πολυμερείς οργανισμούς όπως η Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης. Περισσότερα από τα μισά από τα 46 έργα παράκτιων λιμένων χρηματοδοτήθηκαν από κινεζικούς φορείς και 11 λειτουργούν από αυτούς. Χρηματοδότησε το Lekki Deep Sea Port στη Νιγηρία με στόχο να το καταστήσει σημαντικό κόμβο φορτίου στη Δυτική Αφρική και εξακολουθεί να έχει λειτουργικά συμφέροντα σε περισσότερες από δώδεκα χώρες, όπως το Τζιμπουτί, η Τανζανία, η Μοζαμβίκη, η Νότια Αφρική, η Αγκόλα, η Δημοκρατία του Κονγκό, Ακτή Ελεφαντοστού, Γκάνα, Σιέρα Λεόνα, Γουινέα Πράσινο Ακρωτήριο και Μαυριτανία.
Τα Ηνωμένα Έθνη έχουν καταστήσει σαφές ότι η βιομηχανική ανάπτυξη είναι κρίσιμης σημασίας για τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη στις αφρικανικές χώρες. Η βιομηχανία μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να αυξήσει τις δυνατότητες του εργατικού δυναμικού και να δημιουργήσει θέσεις εργασίας με την εισαγωγή νέου εξοπλισμού και νέων τεχνικών. Ωστόσο, παρά την πολλή ευφορία, οι αφρικανικές χώρες δεν είναι σε θέση να εκβιομηχανοποιηθούν και έχουν περιέλθει σε σοβαρό πρόβλημα χρέους και η αποικιακή δυναμική εξακολουθεί να λειτουργεί. Είναι καιρός η Αφρική να σκεφτεί πώς μπορεί να χρησιμοποιήσει τους ορυκτούς πόρους της για τη δική της εκβιομηχάνιση. Εν μέρει οφείλεται στην πολιτική αστάθεια των χωρών, τη διαφθορά και την αμφιθυμία των αφρικανών ηγετών και εν μέρει λόγω της ευπάθειας της Αφρικής λόγω έλλειψης κεφαλαίων και τεχνολογίας.