Η Πρωτοβουλία της Κίνας Belt and Road (BRI), σχεδιασμένη για να ενισχύσει την εικόνα και την επιρροή της σε τουλάχιστον 49 χώρες μέχρι σήμερα, παραπαίει και η στρατηγική μπορεί να είναι καταδικασμένη στον απόηχο του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας .
Τα εμπόδια και οι καθυστερήσεις που δημιουργήθηκαν από τις κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Ρωσία για την εισβολή στην Ουκρανία έχουν επιταχύνει την κατάρρευση της παγκόσμιας στρατηγικής της Κίνας «Belt and Road Initiative».
Το BRI είναι ένα διεθνώς σχεδιασμένο έργο ανάπτυξης υποδομής για την Κίνα και τις αναδυόμενες οικονομίες που εμπορεύονται ή συνορεύουν με την Κίνα. Είναι μια κίνηση που σχεδιάστηκε για να ανακτήσει τον αρχαίο δρόμο του μεταξιού και να επεκτείνει την επιρροή της Κίνας. Το BRI είναι το πιο φιλόδοξο έργο οικονομικής ανάπτυξης και υποδομής που έχει δει ποτέ ο κόσμος. Ωστόσο, οι επικριτές λένε ότι τα έργα BRI παρουσιάζουν κινδύνους για τις συμμετέχουσες χώρες, όπως παγίδες χρέους.
Πριν από τις κυρώσεις, η Κίνα χρησιμοποιούσε τη Ρωσία ως βολικό σημείο διέλευσης για την αποστολή εξοπλισμού και προμηθειών BRI στην Ευρώπη. Η Κίνα δρομολόγησε το φορτίο της στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας μέσω του σιδηροδρόμου Κίνας-Ευρώπης και στη συνέχεια το έστειλε μέσω της Βαλτικής Θάλασσας στην κεντρική Ευρώπη. Οι κυρώσεις ανάγκασαν την Κίνα να παρακάμψει το φορτίο της γύρω από τη Ρωσία και να εισέλθει στην Ευρώπη μέσω πιο αργών χερσαίων διαδρομών στη Λευκορωσία, την Πολωνία και άλλες χώρες.
Η στρατηγική BRI της Κίνας εισήχθη για πρώτη φορά το 2013 από τον Κινέζο ηγέτη Xi Jinping. Η στρατηγική αποτελείται από δύο μέρη – στην ξηρά μέσω της Οικονομικής Ζώνης του Δρόμου του Μεταξιού που διασχίζει την Κεντρική Ασία, την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έως τη Δυτική Ευρώπη. και στο νερό μέσω του «θαλάσσιου δρόμου του μεταξιού», ο οποίος διασχίζει τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τον Ινδικό Ωκεανό, δυτικά μέσω της Νοτιοανατολικής Ασίας έως τη Νότια Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική και την Ευρώπη.
Η κατεστραμμένη από τον πόλεμο Ουκρανία, στη συμβολή της ευρασιατικής ηπείρου, είναι μια σημαντική πύλη στην Ευρώπη από την Ασία και μια σημαντική πηγή ενέργειας, τροφίμων και στρατιωτικής τεχνολογίας για την Κίνα. Άλλες χώρες κατά μήκος της διαδρομής παράδοσης BRI, συμπεριλαμβανομένης της Λευκορωσίας, της Πολωνίας και της Ρουμανίας, έχουν επίσης αισθανθεί την πίεση που προκλήθηκε από τον ρωσο-ουκρανικό πόλεμο. Η Λευκορωσία, για παράδειγμα, έχει υποβληθεί σε πολλές παράπλευρες κυρώσεις για την απόφασή της να ταχθεί στο πλευρό της Ρωσίας.
Ένα κινεζικό μέσο ενημέρωσης στις 31 Μαρτίου περιέγραψε πώς οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και της Λευκορωσίας ανάγκαζαν τα τρένα να κάνουν δρομολόγια γύρω από αυτές τις χώρες καθώς και την Ουκρανία. Ως αποτέλεσμα, οι αποστολές στην Ευρώπη καθυστερούν, ενώ τα τρένα που επιστρέφουν στην Κίνα είναι συχνά άδεια. Είναι άγνωστο πόσο θα διαρκέσει αυτή η αναταραχή.
Οι συμμετέχουσες εταιρείες BRI της Κίνας έχουν σημειώσει ότι οι καθυστερήσεις φορτίου και μεταφοράς δεν είναι τα μόνα προβλήματα που αντιμετωπίζουν. Επιπλέον, οι κυρώσεις και η επακόλουθη αναταραχή έχουν δημιουργήσει υλικοτεχνικές δυσκολίες, αύξηση του κόστους εργασίας και δυσκολίες στη διευθέτηση εμπορικών συμφωνιών, καθώς οι ρωσικές τράπεζες δεν αποτελούν πλέον μέρος του SWIFT, της γραμμής αίματος του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Εν τω μεταξύ στη Σρι Λάνκα, βασικό κόμβο της θαλάσσιας διαδρομής του BRI, οι πολίτες διαμαρτύρονται λόγω της χειρότερης οικονομίας από το 1948. Αυτή η μικρή νησιωτική χώρα εξαρτάται από το εμπόριο με τη Ρωσία και την Ουκρανία για τις βιομηχανίες τουρισμού και τσαγιού. Όμως ο πόλεμος μεταξύ αυτών των χωρών συμβάλλει στην αποτυχημένη οικονομία της Σρι Λάνκα και η οικονομική κρίση της χώρας έχει μετατοπιστεί περαιτέρω σε πολιτική κρίση.
Ωστόσο, η αποτυχημένη οικονομία της Σρι Λάνκα δεν ξεκίνησε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ξεκίνησε όταν η Κίνα χρησιμοποίησε απευθείας τη στρατηγική της BRI για να παγιδεύσει τη Σρι Λάνκα σε μια παγίδα χρέους που από τότε έχει γίνει πολιτικός εφιάλτης.
Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, η Σρι Λάνκα έχει συνολικό χρέος 35 δισεκατομμυρίων δολαρίων, εκ των οποίων τα 6 δισεκατομμύρια δολάρια οφείλονται στην Κίνα για δάνεια για τη χρηματοδότηση έργων BRI που διαχειρίζονται κινεζικές εταιρείες. Αυτά τα έργα περιλαμβάνουν υποδομές όπως λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηρόδρομοι. Για να βοηθήσει στη συγκράτηση του χρέους της με την Κίνα, η Σρι Λάνκα συμφώνησε το 2017 να μισθώσει το λιμάνι της Hambantota στον Ινδικό Ωκεανό στην Κίνα για 99 χρόνια στην τιμή των 1,1 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η μίσθωση παρατάθηκε για άλλα 99 χρόνια το 2021. Εντός αυτού του έτους, η Σρι Λάνκα είναι υποχρεωμένη να αποπληρώσει 6,9 δισεκατομμύρια δολάρια του εξωτερικού χρέους της. Αλλά αυτό είναι απίθανο, καθώς τα συναλλαγματικά της αποθέματα ανέρχονται μόνο σε 2,3 δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ. Για να αντιμετωπίσει αυτό το έλλειμμα, η Σρι Λάνκα ζήτησε από την Κίνα τον περασμένο Ιανουάριο να αναδιαρθρώσει το χρέος της. Ωστόσο, η Κίνα δεν έχει ακόμη απαντήσει.