Αρκετές χώρες χρησιμοποιούν μπαλόνια για τη συλλογή πληροφοριών που βοηθούν τις στρατιωτικές τους στρατηγικές, αλλά η Κίνα έχει αναδείξει την κατασκοπεία με αερόστατα σε μορφή τέχνης, επιδιώκοντας την τεχνολογία αεροστατών για πάνω από μια δεκαετία, κατά ειρωνικό τρόπο, με ελάχιστη βοήθεια από τη Δύση.
Το ξαφνικό ενδιαφέρον για τα κατασκοπευτικά μπαλόνια μετά την κατάρριψη ενός κινεζικού αερόστατου από τις Ηνωμένες Πολιτείες ρίχνει φως στους αεροστάτες—σημαίνει μια σειρά πραγμάτων από αερόπλοια με κινητήρα («μπλιμπ») έως μη τροφοδοτημένα μπαλόνια. Έχουν συνδεθεί εδώ και πολύ καιρό με στρατιωτικές εφαρμογές, ιδιαίτερα με δραστηριότητες συλλογής πληροφοριών.
Σύμφωνα με αναφορές των μέσων ενημέρωσης, έχουν πολλά πλεονεκτήματα ως προς την αντοχή και το κόστος, και έτσι πολλοί από τους κινεζικούς οργανισμούς που τα παράγουν χρηματοδοτούνται άμεσα από τη στρατιωτική βιομηχανία της Κίνας.
Αναφορές που εμβαθύνουν στην ιστορία της κινεζικής συγγένειας για τα κατασκοπευτικά μπαλόνια αποκαλύπτουν ότι η χώρα άρχισε να ενδιαφέρεται για τα ”μπαλόνια” από τότε που ο Μάο Τσε Τουνγκ ήταν στην εξουσία. Ωστόσο, οι σύγχρονες εφαρμογές τους άρχισαν να παίζουν από το 2010, όταν το Εθνικό Κέντρο Αεροπορικής και Διαστημικής Πληροφορίας ισχυρίστηκε ότι η Κίνα θεωρούσε επιθυμητούς αεροστάτες για τη μεγάλη περιοχή επιτήρησής της μεταξύ 1.000 και 2.000 km, χαμηλό προφίλ ραντάρ, ικανότητα επίμονης περιπλάνησης πάνω από επιθυμητές τοποθεσίες και για το σχετικά φθηνό λειτουργικό τους κόστος.
Το 2012, η Κίνα ξεδίπλωσε τον στόχο της να επεκτείνει την ανάπτυξη αεροστατών. Σε ένα σεμινάριο που πραγματοποιήθηκε στο Northwestern Polytechnical University της Κίνας, με εκτεταμένους δεσμούς με την PLA και την αμυντική βιομηχανία, προσέλκυσε ένα ευρύ φάσμα συμμετεχόντων, συμπεριλαμβανομένου του Πανεπιστημίου Beihang – όπου εδρεύει μια εταιρεία αεροστατικών που η κυβέρνηση Μπάιντεν ενέκρινε πρόσφατα – την Κινεζική Αεροναυτική Εταιρεία. και το Ινστιτούτο Έρευνας Εξοπλισμού Αεροπορίας PLA.
Το συνέδριο συζήτησε κυρίως για «καινοτομία, ανάπτυξη, ανταλλαγή και συνεργασία» με ξεκάθαρα στρατιωτικό στόχο την ανάπτυξη αεροστατών για «έγκαιρη προειδοποίηση, διοίκηση και επικοινωνία και ανθυποβρυχιακές δραστηριότητες». Οι συνεδρίες του συνεδρίου επικεντρώθηκαν σε τρόπους αύξησης του ωφέλιμου φορτίου αεροστατών, βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και αεροδυναμικής. Ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να παρακολουθούν τις εξελίξεις των αεροστατών διεθνώς.
Το 2020, η Επιτροπή Αναθεώρησης Οικονομικής και Ασφάλειας ΗΠΑ-Κίνας δήλωσε ότι «η PLA οραματίζεται ένα επικαλυπτόμενο δίκτυο δορυφόρων και αεροστατών κοντά στο διάστημα για να παρέχει περιττές και επίμονες δυνατότητες πληροφοριών και στόχευσης». Η αξία αυτής της επιμονής απεικονίζεται όχι μόνο από τα μπαλόνια που διασχίζουν τον ουρανό των ΗΠΑ και άλλων εθνών, αλλά και από τους κατασκευαστές αεροστατών της ίδιας της Κίνας. Για παράδειγμα, η «China Electronics Technology Group Corporation ισχυρίζεται ότι ένα από τα μοντέλα αεροστατικών συστημάτων της μπορεί να παραμείνει ψηλά για δύο εβδομάδες, ενώ το Ινστιτούτο Αεροδιαστημικής Έρευνας Πληροφοριών, ισχυρίζεται ότι το Jimu-1 του μπορεί να λειτουργεί για μήνες περίπου 20 χιλιόμετρα στον αέρα».
Η Κίνα είχε αρχικά αναπτύξει αυτά τα αερόστατα στα αμφισβητούμενα εδάφη στην περιοχή της Θάλασσας της Νότιας Κίνας. Ένα μπαλόνι ανακαλύφθηκε να αιωρείται πάνω από τον Ύφαλο Mischief το 2019, κοντά σε μια κινεζική βάση. Ένα άλλο εντοπίστηκε κοντά στις Φιλιππίνες το 2021.
Αυτοί οι αεροστάτες, που υποτίθεται ότι λειτουργούν με ηλιακή ενέργεια, επιπλέουν μεταξύ 7 και 20 km πάνω από τη Γη. Στον κινεζικό εναέριο χώρο, έχουν παρατηρηθεί αεροστατικά στο Shandong, το Θιβέτ και το Xinjiang, όλες οι περιοχές κοντά σε ευαίσθητα σύνορα ή εδαφικές διεκδικήσεις. Μόνο μετά από αυτό, αυτοί οι αεροστάτες άρχισαν να πηγαίνουν δυτικά, μέχρι τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Καθώς διαδόθηκαν τα νέα για τη νέα εστίαση της Κίνας στους αεροστάτες, οι Ηνωμένες Πολιτείες έθεσαν στη μαύρη λίστα έξι κινεζικούς οργανισμούς που εμπλέκονται στην ανάπτυξή τους. Αλλά για να είμαστε δίκαιοι με τους Κινέζους, είχαν βοήθεια από απίθανα μέρη – οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις είχαν έναν ρόλο στην ανάπτυξη της βιομηχανίας αερόστατων της Κίνας για σχεδόν μια δεκαετία.
Σύμφωνα με αναφορές, «το 2015, η γαλλική εταιρεία Flying Whales, η οποία κατασκευάζει αερόπλοια βαρέως ανυψωτικού, έστειλε τους ηγέτες να υπογράψουν συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με το Ινστιτούτο Ειδικών Ερευνών Οχημάτων της Κίνας» και έναν από τους πρώτους κινεζικούς οργανισμούς που ανέπτυξαν αεροστατικά και στρατοσφαιρικά αερόπλοια για συλλογή πληροφοριών», «Η SVRI είναι μεταξύ των κορυφαίων προμηθευτών αεροστατικών του κινεζικού στρατού». Είναι επίσης φωλιασμένο σε πολλά επίπεδα κάτω στον τεράστιο αμυντικό όμιλο Aviation Industry Corporation of China, όπου είναι γνωστό ως το 605ο Ινστιτούτο Ερευνών της AVIC.
Είναι αρκετά γνωστό ότι η τεχνολογία αεροστατών είναι στενά συνδεδεμένη με τις στρατηγικές PLA. Ο στρατός έχει στενές σχέσεις με το SVRI που εμφανίστηκαν όταν σε μια συνάντηση το 2018, ο διευθυντής του SVRI Zhang Mingwen τόνισε ότι η αποστολή του SVRI ήταν να «ενδυναμώσει τον στρατό και να εμπλουτίσει τον λαό» και είπε ότι το SVRI θα εξυπηρετούσε τις ανάγκες της «στρατιωτικής κατασκευής» της Κίνας. Η εταιρεία απασχολεί επίσης πολλούς ειδικούς που συμμετέχουν στο «511 Talent Project» της Κίνας για την εθνική αμυντική μηχανική και συλλογή. Ωστόσο, ενώ η AVIC περιλαμβάνεται στον κατάλογο οντοτήτων της κυβέρνησης των ΗΠΑ για έλεγχο εξαγωγών, η SVRI και η άμεση μητρική της εταιρεία δεν είναι.
Την ίδια χρονιά, το 2018, η Nanoracks με έδρα το Τέξας υπέγραψε μια «συμφωνία συνεργασίας με την κινεζική εταιρεία Kuang-Chi Science για την παραγωγή της σειράς Traveler από μπαλόνια κοντά στο διάστημα». Το μπαλόνι Traveler θα έχει διάφορες χρήσεις «από οικολογική και επίγεια παρατήρηση μέχρι δορυφορική ανάπτυξη και διαστημική έρευνα», φέρεται να είπε ο Nanoracks. Η Kuang-Chi έχει επίσης συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας με το Ερευνητικό Ινστιτούτο 7801, μέρος της China Aerospace Science and Industry Corporation. Γνωστός ως CASIC, ο γιγαντιαίος στρατιωτικός όμιλος αεροδιαστημικής είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πυραύλων της Κίνας. Ο Kuang-Chi συμμετείχε στο έργο εκβιομηχάνισης αυτού του γίγαντα στο Χουνάν για να παράγει «αυτοελεγχόμενα αερόπλοια, δεμένα αεροστάτες και αεροστάτες κοντά στο διάστημα». Οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην CASIC για τον ρόλο της στο στρατιωτικό διαστημικό και πυραυλικά προγράμματα της Κίνας, αναφέρουν αναφορές το 2020. Δυτικοί αναλυτές πιστεύουν ότι με τον μεγάλο όγκο εργασίας της στα αεροστατικά, η Κίνα προσπαθεί να αναδιαμορφώσει την παγκόσμια ασφάλεια σκεπτόμενη τις τεχνολογίες δεκαετίες πριν από την είσοδό τους στο είναι και οι τεχνολογίες είναι αρκετά αθώες και αθώες ώστε να μην εγείρουν πάρα πολλά ερωτήματα σχετικά με τα στρατιωτικά τους οφέλη.